Sluis, Zeeland

De Brak

Foto van De Brak, Sluis, Jeroen van Dijke (5-4-2014). | Database Nederlandse molens
© Jeroen van Dijke (5-4-2014).

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Brak

1739
1950
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Nieuwstraat 26
4524 EE Sluis
X: 15657 Y: 370432
N 51.305981 O 3.388784
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Zeeland
Sluis
Sluis
Gemeente Sluis, sectie I, nr. 1492
Wemaer Lindenhoeve BV
Maalvaardig
2021: 379.652
2020: 351.626
2019: 686.506
2018: 526.819
2017: 771.478
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2016: 787.942
  • 2015: 1.010.240
  • 2014: 573.392
  • 2013: 930.669
  • 2012: 1.088.701
  • 2011: 510.012
  • 2009: 381.148
  • 2008: 505.710
  • 2007: 640.533
  • 2006: 827.706
  • 2005: 602.878
  • 2004: 769.476
  • 2003: 803.770
  • 2002: 796.932
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis

Bijzonder groot

C. Langenberg
0117-461250 / 0117-461810

Van Pasen tot eind oktober is de molen dagelijks van 10.00 - 17.00 uur te bezichtigen.
De giftshop en het grand café zijn buiten het seizoen, behalve voor reserveringen, wisselend op donderdag of vrijdag gesloten.

Fietsroute in de buurt van De Brak via fietsnetwerk.nl
917
01675
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Brak

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen

Gedekt met dakleer

23,50 m.
Systeem van Bussel met neusremkleppen op beide roeden

In 1939 kreeg deze molen het systeem Van Bussel op beide roeden. Dit werd, bij herstel van de zware oorlogsschade van 1944, in 1950 opnieuw aangebracht.
Bij het vervangen van de roeden in 1983 is wederom gekozen voor het systeem Van Bussel, zij het dat dit bedrieglijk 'Oud-Hollands' is geverfd!

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Engels met 25 rollen; kruilier
Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangtrommel

Twee koppel 17der kunststenen; regulateur; buil; sleepluiwerk

Bovenwiel 67 kammen
Bovenbonkelaar 43 kammen, steek 12,6 cm.
Spoorwiel 106 kammen
Steenschijflopen 30 staven, steek 9,4 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,51

van de stelling: 8,8 m. Van de berg: 2,5 m.

Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met enige bladmotieven en de opschriften 'Anno 1739' en daaronder 'De Brak'. Temidden hiervan de afbeelding van een hond, onmiskenbaar ontleend aan de gevelsteen

Boven de deur aan de noordzijde is een zeer fraaie gevelsteen aangebracht. In het middelste golvende vlak staat een hond afgebeeld en ANNO 1739 vermeld. In de horizontale band erboven staat: 'Desen eersten steenen molen genaamt, De Brak. heeft laten bouwen Dhr Joh. s Van Weenegem en vrouw Catharina van Uffle.'.
In de onderste golvende band staat: 'Den eersten steen gelegd door Jacob van Weenegem den 3july en den eersten spijker geslagen door Clement Pieter van Affelen july 22'.

Windvaan, in de vorm van een hond (duidelijk geinspireerd op de afbeelding op de gevelsteen).

?? (1739)
Fa. Adriaens, Weert (1950)

De Brak

Verwijzingen

De Brak

Geschiedenis

Geschiedenis

Van de zeven molens die Sluis ooit telde, resteert deze zware ronde stenen stellingkorenmolen uit 1739. Dit was de eerste stenen molen in het huidige Zeeuws-Vlaanderen die als vestingmolen aan de zuidoostgrens van de vestingstad Sluis werd gebouwd.

F. Beun verkocht de molen in 1878 aan J. Sanders, waarna nog twee generaties uit deze molenaarsfamilie op de molen graan maalden met twee koppel 17der kunststenen. In 1933, toen de molen werd stilgezet, is de pelsteen verwijderd.

Zes jaar later, in 1939, werd de molen grondig gerestaureerd en weer in bedrijf genomen. Hierbij kreeg de molen een geheel nieuwe stelling, (Engels) kruiwerk, roede, ijzeren lange en korte spruit en staartbalk, korte schoren en de kap gedekt met Icopal. Verder werden Van Bussel stroomlijnwieken aangebracht. Op dat moment stonden er drie koppel 17der maalstenen, evenals twee mengmachines. Een 40 PK ruwoliemotor dreef, naast twee koppel 16der kunststenen, een buil, een haverpletter en een hamermolen aan.

Helaas heeft de molen maar betrekkelijk kort van dit hernieuwde leven genoten: het oorlogsgeweld, dat Zeeuws-Vlaanderen zwaar teisterde en plaatsen als Oostburg en Sluis deels met de grond gelijk maakte, trof ook De Brak: op 31 oktober 1944 brandde hij uit.

In 1950 volgde algeheel herstel, uitgevoerd door de fa. Adriaens uit Weert (welk bedrijf ook had getekend voor de grote herstelbeurt van 1939). Een Engels kruiwerk met een betonnen ringbalk op de gele bakstenen romp geplaatst. Veel tweedehands materiaal werd toegepast, het meest van de in 1950 gesloopte molen van Reynen te Mill (N.B.). Eén en ander resulteerde in een weer volledig maalvaardige molen.

In 1964 maakte de mechanische maalderij op de begane grond plaats voor een café-restaurant. Er stonden toen twee koppel 16der kunststenen, een haverpletter, een elevator naar de tweede zolder, een hamermolen, mengmachine, buil en drie elektromotoren voor de aandrijving.

De molen draait zeer veel en is in de regel dan geopend voor bezoek.


De Brak

Aanvullingen

Aanvullingen

Een brak is een snellopend hondenras. Gezien de gevelsteen heeft de molen deze naam vanaf de bouw gehad.

Molenaarsadvertenties

Historische gegevens over molenaars van deze molen

In De Molenaar, 19-07-1933, pagina 557
Door molenaar Sanders
bedreigde molen (in jaarverslag DHM)
In De Molenaar, 06-09-1933, pagina 694
Door molenaar Sanders Iz.
te koop 15 pk motor, wegens uitbreiding
In De Molenaar, 13-09-1933, pagina 712
Door molenaar Sanders Iz.
te koop 15 pk motor met 1 koppel 15e maalstoel met drijfwerk
Compilatie: Erik Stoop

De Brak

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Brak

Actuele foto's

De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Jeroen van Dijke (5-4-2014). | Database Nederlandse molens
© Jeroen van Dijke (5-4-2014).
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Frans van Unen (22-6-2004). | Database Nederlandse molens
© Frans van Unen (22-6-2004).
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Harmannus Noot (11-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (11-9-2015)
De Brak, Sluis, Frank Moerland (4-1-2017) | Database Nederlandse molens
© Frank Moerland (4-1-2017)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.