Hoedekenskerke, Zeeland

De Koutermolen

Foto van De Koutermolen, Hoedekenskerke, Na lange tijd heeft de Koutermolen weer de originele rode roedenkleur.  Mark Remmerts (3-8-2013). | Database Nederlandse molens
© Na lange tijd heeft de Koutermolen weer de originele rode roedenkleur.
Mark Remmerts (3-8-2013).

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Koutermolen

1874
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Korenmolen
Molenstraat 46
4433 AD Hoedekenskerke
X: 51930 Y: 382965
N 51.426373 O 3.905155
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Zeeland
Borsele
Hoedekenskerke
Gemeente Borsele, sectie T, nr. 693
Stichting de Koutermolen

De Stichting de Koutermolen is eigenaar sinds 2007, daarvoor was dat de nodige jaren D. Borngräber.

Maalvaardig
Ja
2021: 74.001
2019: 17.000
2018: 56.489
2017: 149.249
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2015: 86.401
  • 2014: 103.558
  • 2013: 93.680
  • 2012: 122.507
  • 2011: 120.803
  • 2010: 148.446
  • 2009: 146.001
  • 2008: 120.563
  • 2007: 31.968
  • 2006: 1
  • 2005: 2
  • 2004: 5.938
  • 2003: 23.416
  • 2002: 35.002

2013: enige maanden stilstand vanwege reparaties.
2018: stilstand vanwege werkzaamheden.
2019: stilstand vanwege werkzaamheden.

Het malen van graan, thans op vrijwillige basis

Groot maar wordt verminderd door beplantingen (in 2013 zijn wel enige storende bomen gekapt).

Mark Remmerts
06-16886261

Zaterdag 9.00 - 17.00 uur en doordeweeks als de molen draait.
Meelverkoop

Fietsroute in de buurt van De Koutermolen via fietsnetwerk.nl
881
03493
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Koutermolen

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen

Gedekt met houten delen en EPDM

23,80 m.
Binnenroede systeem Fauël met automatische remkleppen; buitenroede Oud-Hollands

Blijkens een advertentie uit 1908, als de molen te koop wordt aangeboden, was deze molen destijds voorzien van zelfzwichting. In latere jaren had de molen weer de Oud-Hollandse ophekking. (N.B. Dit moet eigenlijk verder worden uitgezocht.)
Bij de grote restauratie van 1995 werd, mede vanwege de verslechterde omgeving, de binnenroede voorzien van het systeem Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Engels met 35 rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal

Eén koppel 15der blauwe en één koppel 15der kunststenen; borstelbuil; sleepluiwerk.

Bovenwiel 59 kammen
Bovenbonkelaar 28 kammen, steek 12,0 cm.
Spoorwiel 82 kammen
Steenschijflopen 28 en 24 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 6,17 en 1 : 7,20

Eenvoudige baard, groen geverfd met witte bies, twee graanhalmen en de tekst 'ANNO 1874'.

Op de kap een windvaan met daar uitgesneden een hoed (dit in de stijl van de hoed in het dorpswapen).

De gewitte toogjes boven de vensters en de geel geschilderde deuren, ramen en staart geven de fraai gerestaureerde molen een fleurig aanzien. Hetzelfde geldt voor de aan de bovenkant van de romp rondom ingemetselde vierkante blokjes in rood, wit en blauw.

De Koutermolen

Verwijzingen

De Koutermolen

Geschiedenis

Geschiedenis

Mogelijk is er in 1454 al een molen op Hoedekenskerke, want in dat jaar verkoopt Jan van Renesse van Zuylen ambacht en tienden aan Willem de Vriese van Oostende, waaronder "veren, molen en de molenstael, visscherie, vogelrie en de excisen ende al dat een ambacht toebehoort".

In 1753 was er in ieder geval sprake van een molen te Hoedekenskerke. Dit was een voor die tijd gebruikelijke houten standaardmolen. Deze molen staat getekend op de kaart van Hattinga. Op de molen rustte van oudsher al een cijns- of grondrente. Deze bedroeg ƒ 20,-- 's jaars ten behoeve van de ambachtsheren, ƒ 5,-- voor de Algemene Armen van Hoedekenskerke (het Burgerlijk armbestuur) en ƒ 5,-- voor de voogdij van de NH kerk. Waarschijnlijk is deze erfpacht overgekomen van de oude molen, want uit de koopakte van 1852 bleek dat deze molen belast was met “een altoos durende erfpacht” ten bedrage van ƒ 15,75 ten behoeve van de Grooten Armen en de Hervormde Kerk van Hoedekenskerke en ƒ 31,50 per jaar voor de gemeene Ambachtsheeren van Hoedekenskerke (in 1942 werd deze erfpacht voor ƒ 500,-- afgekocht).

In 1816 werd Pieter Klaasse eigenaar van de voorganger van de huidige molen.
Via advertenties in de Goessche Courant uit de vorige eeuw kunnen we grotendeels de eigenaren terugvinden. Op onderstaande lijst zijn de eigenaren en de molenaars weergegeven. Uit al die gegevens blijkt dat er in 1841 een herbouw heeft plaats gevonden en dat in 1875 de oude houten molen werd afgebroken. In het uitvoerig en beredeneerd jaarverslag over 1873 schrijft de secretaris onder hoofdstuk VIb “andere branden, dan die van den molen op 23 december 1873 hadden niet plaats”. Dit is in het hele archief de enige melding van de brand. Zelfs in het definitieve jaarverslag komt deze zin niet meer voor. Volgens Van Hoogstraten zou M.L. van Vessem van landbouwer J. Jonker op 1 april 1874 een stuk land gekocht hebben en daarop de huidige stenen korenmolen hebben gebouwd, waarna de oude molen werd afgebroken.

In 1936 stak molenmaker Van Riet (Goes) een nieuwe Potroede nadat een Fransen het tijdens het malen had begeven.

Tot 1964 werd beroepsmatig gemalen. De weduwe van de laatste molenaar, Bos, liet de molen in 1964 na aan D.A. de Bart, die deze in 1966 verkocht aan de Goesse ondernemer P. Dingemanse. Omstreeks 1965 had men buil, mengmachine en de 30 PK elektromotor op de begane grond al verwijderd.
In latere jaren ging de molen nog enige malen in andere handen over en dat steeds van personen die de molen wilden gebruiken voor recreatie. Om te kunnen dienen als vakantiewoning werd het gaandewerk deels uitgesloopt. Tenslotte stond de molen er vervallen en ontluisterd bij met één complete en één kale (en deels ingekorte) roede.

De komst van Dieter Borngräber uit Keulen betekende een doorbraak: onder deze nieuwe eigenaar volgde een grote restauratie, uitgevoerd door John de Jong uit Veldhoven. Op 19 juli 1995 werd een geheel vernieuwde kap aangebracht, de roeden gestoken en de staart aangehangen. Inmiddels was ook de omgeving verbeterd door het snoeien en kappen van een flink aantal bomen. Dat was hard nodig, want de molen was inmiddels sterk ingegroeid geraakt.

Na een aantal jaren viel het de Duitse eigenaar toch te zwaar om regelmatig naar de molen te komen. Vanaf 2005 nam de draaiactiviteit af. Vervolgens stond de molen een aantal jaren te koop en werd tenslotte verkocht aan een stichting die de Koutermolen als maalwerktuig wilde behouden. Daartoe werden ook enige mensen uit de omgeving opgeleid om de molen te laten draaien en voor publiek open te stellen.
Sinds 2007 draaide de molen regelmatig; vanaf 1 november 2008 wordt er wederom gemalen.

Opmerkelijk is het bovenwiel: de vellingstukken bevatten afdrukken van kammen en het lijkt aannemelijk, dat dit wiel eerder in een standerdmolen diende, mogelijk de voorganger van de huidige molen. In 2010 werd op zowel bovenwiel als één van de vangstukken het jaartal '1865' aangetroffen. Dat kan betekenen dat deze onderdelen inderdaad ouder zijn dan de huidige molen.

De bovenas was in 2007, vanwege de overhoekse ster op de walpenplaat en de gelijkenis met andere Zeeuwse assen, al geïdentificeerd als een Boddaert. In 2012 werd vlakbij de hals een (meegegoten) merkplaatje aangetroffen. 100% Boddaert dus! Vooralsnog neemt men aan, dat deze bovenas gegoten is vanwege de bouw in 1874.

In januari 2019 is begonnen met een grootscheepse restauratie. Eerst kreeg de molen vier nieuwe schoren, maar in maart begon men met de vernieuwing van een groot deel van de balkkoppen. Een fors aantal balken, donsbalk, diverse moerbalken en kleine kinderbalkjes, werden voerzien van kunstkoppen.
Toen dit klaar was werd begonnen aan de romp. 14.000 stenen moesten uitgekapt worden tot een diepte van soms twee rijen dik. Dit was, compleet met voegwerk, een flinke klus. Ondertussen voerde de molenmaker nog andere reparaties uit, zoals het stellen van de koning en alle wielen in de molen. Ook de oude motorkelder is aangepakt: die is nu weer waterdicht. Het laatste woord was aan de schilder.

Molenaars op de Koutermolen
:
Jan Lambertus van Vessem (1874 - 1877)
Laurus van Strien (1877 - 1878)
Adriaan de Jonge (1878 - 1885)
Cornelis Remijn (1886 - 1892)
Marcus Verhulst (1893 - 1909)
Anthonie Moerland (1909 - 1910). Deze was ook molenaar te 's Heer Arendskerke.
Dingenis Dorst (afk. uit Wolphaartsdijk) (1911 - 1921)
Izaak Jacobsz. Sanders (1922 - 1927)
Willem Bos (1928 - 1952)
Dirk Andries de Bart (1952 - 1968)


De Koutermolen

Aanvullingen

Aanvullingen

Het stuk grond waar deze molen werd gebouwd heet "de Kouter" en daaraan dankt deze molen zijn naam.

Molenaarsadvertenties

Historische gegevens over molenaars van deze molen

In De Molenaar, 11-07-1900, pagina 7
Door molenaar Verhulst M.
wil eigen brandverzekering oprichten (i.m.)
In De Molenaar, 25-11-1903, pagina 5
Door molenaar Verhulst M.
ingezonden brief mbt zelfzwichting
In De Molenaar, 10-02-1904, pagina 4
Door molenaar Verhulst M.
ingezonden brief mbt ongevallenwet
In De Molenaar, 15-06-1904, pagina 5
Door molenaar Verhulst M.
te koop zes molenzeilen , door aanschaffing zelfzwichting
In De Molenaar, 21-12-1904, pagina 1
Door molenaar Verhulst J.J.
ingezonden brief mbt zelfzwichting
In De Molenaar, 13-04-1932, pagina 288
Door molenaar Bos W.
gevraagd bovenwiel diameter 2,55 uiterste maat
In De Molenaar, 01-02-1933, pagina 76
Door molenaar Bos W.
postadres voor A.C. Smallegange
Compilatie: Erik Stoop

De Koutermolen

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Koutermolen

Actuele foto's

De Koutermolen, Hoedekenskerke, Harmannus Noot (6-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (6-9-2015)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-9-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-9-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Rob Pols (5-9-2015)Een blik op de baard met bouwjaar. Opvallend zijn de zogenaamde steigerplankjes in verschillende kleuren. | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (5-9-2015)
Een blik op de baard met bouwjaar. Opvallend zijn de zogenaamde steigerplankjes in verschillende kleuren.
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Harmannus Noot (6-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Harmannus Noot (6-9-2015)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Mark Remmerts (15-9-2012) | Database Nederlandse molens
© Mark Remmerts (15-9-2012)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Linksboven: automatische bediening Fauël remklep met aloude fietstrapper,  linksonder: de nieuwe uitneembare keerstijl (oude was verrot).  Mark Remmerts (28-10-2012).  Rechts: oude advertenties uit 1875, 1885 en 1908 (Krantenbankzeeland | Database Nederlandse molens
© Linksboven: automatische bediening Fauël remklep met aloude fietstrapper, linksonder: de nieuwe uitneembare keerstijl (oude was verrot).
Mark Remmerts (28-10-2012).
Rechts: oude advertenties uit 1875, 1885 en 1908 (Krantenbankzeeland
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)Dit koppel heeft geen functie in de molen en heeft overigens een opstelling zonder rondsel op de steenas. | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
Dit koppel heeft geen functie in de molen en heeft overigens een opstelling zonder rondsel op de steenas.
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
De Koutermolen, Hoedekenskerke, Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (21-09-2019)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.