Elst, Utrecht

't Wissel

Foto van 't Wissel, Elst, Tijdens het Nationale Molenweekend.  Marcel van Hees (11-5-2013). | Database Nederlandse molens
© Tijdens het Nationale Molenweekend.
Marcel van Hees (11-5-2013).

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

't Wissel

1855
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Korenmolen
De Oude Weg 8 (molen)
3922 GB Elst
X: 161418 Y: 444559
N 51.989388 O 5.480639
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Utrecht
Rhenen
Elst
Gemeente Rhenen, sectie H, nr. 6971
Stichting De Utrechtse Molens
Tijdelijk niet draaivaardig (zie 'Geschiedenis')
2021: 32.809
2019: 52.053
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2015: 29.454
  • 2013: 18.120
  • 2012: 83.408
  • 2011: 92.342
  • 2010: 47.996
  • 2009: 37.000
  • 2008: 78.818
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis

Deze wordt sterk verminderd door bebouwing en beplantingen in de directe omgeving.

Carel Adolfse

In de regel zaterdag 10.00 - 16.00 uur maar liever op afspraak.

Fietsroute in de buurt van 't Wissel via fietsnetwerk.nl
832
02483
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

't Wissel

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen

Gedekt met riet

22,00 m.
Oud-Hollands

Van 1959 tot 1980 was op beide roeden met het systeem Van Bussel aanwezig (zinloos, want de molen is in die periode nooit in bedrijf geweest). Uiteindelijk is, toen de roeden moesten worden vernieuwd, weer Oud-Hollandse ophekking aangebracht.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

35 ijzeren rollen; kruirad
Deels losse, deels vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel

Een koppel 16der blauwe en een koppel 16der kunststenen; steenkraan; sleepluiwerk. 

Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 28 staven, steek 12,4 cm.
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijflopen 24 staven, steek 10 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,87

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 't Wissel'
en '1855'.

Windvaan met daarin de letters 'RVO'
(N.B. dit verwijst ongetwijfeld naar Reijer van Ommeren).

't Wissel

Verwijzingen

't Wissel

Geschiedenis

Geschiedenis

Het is niet bekend of de molen een voorganger had: in deze regio zijn vroeger diverse standerdmolens vervangen door stenen molens.

In 1895 werd de molen door Reijer van Ommeren (afkomstig van een molen uit Achterberg bij Rhenen) gekocht en er is een paar generaties op gemalen. Vanaf 1930 werd al niet meer op windkracht gemalen en de toestand werd langzamerhand slecht.

In 1959 werd een flinke restauratie uitgevoerd, waarbij tweedehands roeden werden gestoken die van het systeem Van Bussel werden voorzien. Gedraaid of gemalen werd er echter niet en dus was er al spoedig weer sprake van verval.

Een nieuwe restauratie werd in 1980/1981 uitgevoerd, voornamelijk op initiatief van de Elster huisarts W.A. van Ommeren (naamgenoot, maar geen directe familie van de laatste molenaar). Hierna werd weer op kleine schaal gemalen voor enige bakkers in de omgeving.
Helaas kwam de molen al spoedig weer tot stilstand, deels vanwege de matige omgeving, deels omdat de restauratie niet voldoende was geweest en zich nieuwe technische problemen aandienden.
De stilstand duurde veel langer dan bedoeld, omdat de Stichting de Utrechtse Molens inmiddels in ernstige financiële problemen was geraakt en een grote herstelbeurt moest worden uitgesteld.

Pas in juni 2005 werd, met het afnemen van de kap, een forse restauratie ingezet en toen ging het snel: reeds op 22 december datzelfde jaar volgde de feestelijke heringebruikname. Op het koppel blauwe stenen wordt zo nu en dan veevoer gemalen.

In november 2009 werd de molen enige tijd tot stilstand gedwongen als gevolg van ingrijpend herstel aan het metselwerk. Door de strenge winter van 2009/2010 kon dit werk niet worden afgerond, althans: de molen was begin 2012 nog steeds 'lek'. Ondertussen was ook het koppel 16der kunststenen niet maalvaardig, het zat althans enige tijd helemaal vast.
Halverwege 2013 werd  er toch weer volop gewerkt: staartwerk, roeden en windborden opnieuw in de verf en de stenen romp gereinigd. Ook werd geprobeerd, de lekkage van de romp met bijenwas te stuiten, naar verluidt met behoorlijk succes.
Later werd de omgeving, met name vanuit ZW, beter nadat er flink gesnoeid en gekapt was.

In de laatste weken van 2016 werd proefgemalen met het koppel kunststenen. Dit ging heel goed en dit koppel maalt sindsdien geregeld maïs. In 2017 vervingen de molenaars zelf alle inmiddels slecht geworden windborden. Vroeg in 2019 kreeg de kap een geheel nieuw rietdek.

Eind 2021 volgde helaas stilstand: de roeden zouden, net als die van vele andere molens in Utrecht, niet in orde zijn en helaas bleek dat bij deze molen inderdaad het geval. Dus is deze molen vooralsnog langere tijd tot inactiviteit gedoemd.


't Wissel

Aanvullingen

Aanvullingen

Deze molen heette lang geleden "De Hoop", maar deze naam is in onbruik geraakt.
De huidige naam "'t Wissel" is in 1980/81 ter gelegenheid van de toenmalige restauratie gegeven en ontleend aan de wisselplaats in de (enkelspoors) trambaan die van Zeist via Rhenen naar Arnhem ging; deze lag vroeger in de nabijheid van deze molen.

Molenaarsadvertenties

Historische gegevens over molenaars van deze molen

In De Molenaar, 14-02-1900, pagina 2
Door molenaar Ommeren R. van
te koop een paar dertienders met kuipen , middellijn 1,10 looper 28 cm ligger 22 cm
In De Molenaar, 04-04-1900, pagina 3
Door molenaar Ommeren R. van
geleverde oude reuzel door Hendrik Sieuwerts Hoorn
In De Molenaar, 29-06-1904, pagina 7
Door molenaar Ommeren R. van
gevraagd molenaarsknecht
Compilatie: Erik Stoop

't Wissel

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

't Wissel

Actuele foto's

't Wissel, Elst, Gerrit ten Brinke (28-2-2013) | Database Nederlandse molens
© Gerrit ten Brinke (28-2-2013)
't Wissel, Elst, Piet Glasbergen (21-7-2018) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (21-7-2018)
't Wissel, Elst, Ton Koorevaar (14-6-2010) | Database Nederlandse molens
© Ton Koorevaar (14-6-2010)
't Wissel, Elst, Piet Glasbergen (21-7-2018) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (21-7-2018)
't Wissel, Elst, Piet Glasbergen (21-7-2018) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (21-7-2018)
't Wissel, Elst, Marcel van Hees (13-1-2013). | Database Nederlandse molens
© Marcel van Hees (13-1-2013).
't Wissel, Elst, Piet Glasbergen (21-7-2018) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (21-7-2018)
't Wissel, Elst, Gerrit ten Brinke (28-2-2013) | Database Nederlandse molens
© Gerrit ten Brinke (28-2-2013)
't Wissel, Elst, Ton Koorevaar (14-6-2010) | Database Nederlandse molens
© Ton Koorevaar (14-6-2010)
't Wissel, Elst, Een collage van oude interieuropnamen.  Henry Roks (1976). | Database Nederlandse molens
© Een collage van oude interieuropnamen.
Henry Roks (1976).
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.