Hardenberg, Overijssel

De Oelemolle

Foto van De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018) | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Oelemolle

onb.
1968
Stellingmolen
Achtkante molen
Korenmolen
Molenplein 5
7771 BC Hardenberg
X: 237965 Y: 510296
N 52.573940 O 6.611081
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Overijssel
Hardenberg
Hardenberg
Gemeente Stad-Hardenberg, sectie B, nr. 8865
Gemeente Hardenberg
Draaivaardig
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Wim de Goeijen

Op afspraak

Fietsroute in de buurt van De Oelemolle via fietsnetwerk.nl
782
02699
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Oelemolle

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, op stenen onderbouw

Gedekt met riet

24,00 m.
Oud-Hollands

Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan 

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Engels; kruirad
Vlaamse vang, vangbalk met haak; vangstok; pal

Eén koppel 17der blauwe stenen; steenkraan

Bovenwiel 80 kammen
Bovenbonkelaar 34 kammen, steek 13,5 cm.
Spoorwiel 100 kammen
Steenschijfloop 32 staven, steek 9,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,35

van de stelling: 3,30 m.

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'Oele Mölle' en daaronder 'Anno 1533'

In het rietdek is het jaartal '1533' aangebracht.
N.B. 1533 is niet de bouwjaar van de molen (die daarvoor veel te jong van constructie is) maar van de voorganger, een standerdmolen.

Fa. Doornbosch, Adorp (1968)

De Oelemolle

Verwijzingen

De Oelemolle

Geschiedenis

Geschiedenis

De plaats waar deze molen staat werd vanouds "Heemse" genoemd. Dit vormde de hoofdkern van de gemeente Ambt Hardenberg. Heemse lag westelijk, Hardenberg oostelijk van de Overijsselse Vecht. In 1941 werden de gemeenten Stad Hardenberg en Ambt Hardenberg samengevoegd en is de naam Heemse feitelijk verdwenen.

Over het bouwjaar van de molen van Heemse is weinig bekend: in 1533 werd op de plaats waar de huidige molen staat een standerdmolen gebouwd. In 1852 verkocht de gemeente de molen ter plaatse aan een particulier, maar: was dat de huidige molen? Sommigen nemen 1852 als bouwjaar van de nog aanwezige molen, maar of dat juist is?
De huidige molen maakt eerder de indruk, samengesteld te zijn uit onderdelen van diverse herkomst.

Over het arbeidsverleden van deze molen is niet heel veel bekend. Ooit heeft de molen ook kunnen pellen en waren er daarnaast drie koppel maalstenen aanwezig. Daarvan rest er nog één.

In 1879 was E. Nijzink eigenaar: in dat jaar vraagt hij in een advertentie om een knecht. Diezelfde E. Nijzink maakte op 14 januari 1895 mee dat knecht Jan de Leeuw dodelijk werd getroffen door een volle zak meel.

In 1914 werd naast de windkracht al een ruwoliemotor gebruikt en omstreeks 1930 kwam de windmolen definitief buiten bedrijf. Eerder had M.J. Nijzink het nog geprobeerd: in De Molenaar van 7 juli 1920 vraagt hij een roede te koop, eventueel mag het een houten borststuk zijn.
Kwam die roede er? Waarschijnlijk niet: correspondentie uit 1930 van De Hollandsche Molen meldt dat één van beide roeden vervangen moet worden. Intussen, 1925, had Nijzink zijn 20 pk. Loog Landaal zuiggasmotor te koop gezet wegens de aanschaf van een grotere machine.
In 1932 verkoopt Nijzink de roeden aan een Duitse collega. In Hardenberg bleef een onttakelde molen achter.

In 1965 kocht de gemeente Hardenberg de inmiddels totaal vervallen molen van de erven Nijzink aan. In 1967 begon een volledige rehabilitatie. In het voorjaar van 1968 leverde men een geheel gerestaureerde molen op.
Over die restauratie is evenwel het nodige te zeggen. Te waarderen is, dat van de ruïne weer een molen werd gemaakt, maar het eindresultaat is helaas niet fraai geworden (en dat is nog steeds duidelijk te zien): stelling te smal, roeden duidelijk te kort en ook te smal opgehekt, kap te klein en de middelbalk te kort. Qua verhoudingen voldoet dit volstrekt niet. Een betere, veelomvattende restauratie verdient deze molen absoluut.

Aldus had Hardenberg er een monument bijgekregen: draaien deed deze molen nauwelijks. De ruimte onderin kon worden gebruikt voor exposities en dat was het min of meer. Pas sinds ca. 2000 draait de molen vaker en werden ook zeilen toegepast.

In 2011 onderging de molen een kleine restauratie, uitgevoerd door molenmakerij Doornbosch uit Adorp: nieuwe windpeluw en voorkeuvelens en enig verder herstelwerk aan de kap. Ook de rietdekker is bezig geweest om het een en ander te herstellen.

Gezien het grote aantal kammen en de bijbehorende steek is aan te nemen, dat het bovenwiel afkomstig is uit de voorganger, een standerdmolen. Maar de gehele constructie en het resterende gaandewerk zouden eens grondig bouwhistorisch moeten worden onderzocht opdat er meer aan de weet komt over deze molen!

De onderbouw was in gebruik voor exposities maar daar komt vermoedelijk een einde aan: men is van plan, deze molen ook weer maalvaardig te maken.


De Oelemolle

Aanvullingen

Aanvullingen

Op 21 mei 1893 meldt de Schager(!) Courant: "In vele plaatsen des lands is deze week eindelijk regen gevallen, en hier en daar ging dit vergezeld van een hevig onweer. [...] Te Hardenberg werd de koren- en oliemolen, die op den Brink in de onmiddellijke nabijheid der stad staat, getroffen, gelukkig zonder dat de molen afbrandde. De eigenaar Nijzink en zijn zoon, waren nog werkzaam op den molen, doch zijn er gelukkig met den schrik afgekomen."

De naam "De Oelemölle" is gegeven bij de ingebruikname na de rehabilitatie van 1968. Vanouds stond deze molen bekend als "De Brink", uiteraard omdat de molen op de Brink te Heemse stond.

Molenaarsadvertenties

Historische gegevens over molenaars van deze molen

In De Molenaar, 04-05-1932, pagina 366
Door molenaar Nijzink M.J.
molen ontwiekt. Wieken verkocht naar Duitsland
Compilatie: Erik Stoop

De Oelemolle

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Oelemolle

Actuele foto's

De Oelemolle, Hardenberg, Vincent Mepschen (06-06-09) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (06-06-09)
De Oelemolle, Hardenberg, Job de Groen (11-7-2017) | Database Nederlandse molens
© Job de Groen (11-7-2017)
De Oelemolle, Hardenberg, Vincent Mepschen (06-06-09) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (06-06-09)
De Oelemolle, Hardenberg, Vincent Mepschen (juli 2008) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (juli 2008)
De Oelemolle, Hardenberg, Vincent Mepschen (juli 2008) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (juli 2008)
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)De indeling van deze molen is bijzonder. Op de stellingzolder stond vroeger een pelkoppel. Een zolder hoger word het meel opgevangen van het koppel stenen dat zich nog een zolder hoger bevind met het spoorwiel (en vroeger een luiwerk). De steenspil eindigt daarom ook in de kapzolder. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
De indeling van deze molen is bijzonder. Op de stellingzolder stond vroeger een pelkoppel. Een zolder hoger word het meel opgevangen van het koppel stenen dat zich nog een zolder hoger bevind met het spoorwiel (en vroeger een luiwerk). De steenspil eindigt daarom ook in de kapzolder.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Het overgebleven koppel blauwe stenen. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Het overgebleven koppel blauwe stenen.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018) | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Steenschijfloop en spoorwiel. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Steenschijfloop en spoorwiel.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Heel bijzonder: een hangende steenkraan. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Heel bijzonder: een hangende steenkraan.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Vroeger heeft hier het luiwerk gezeten. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Vroeger heeft hier het luiwerk gezeten.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Het achtkant zelf moet al heel oud zijn en heel veel balken verraden dat zij vroeger een andere functie hebben gehad. Al met al een interessante molen om eens van binnen te bekijken. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Het achtkant zelf moet al heel oud zijn en heel veel balken verraden dat zij vroeger een andere functie hebben gehad. Al met al een interessante molen om eens van binnen te bekijken.
De Oelemolle, Hardenberg, Toby de Kok (4-8-2018)Boven zie je de pennen er nog uit steken. | Database Nederlandse molens
© Toby de Kok (4-8-2018)
Boven zie je de pennen er nog uit steken.
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.