Weesp, Noord-Holland

De Vriendschap

Foto van De Vriendschap, Weesp, Frits Kruishaar (5-5-2012) | Database Nederlandse molens
© Frits Kruishaar (5-5-2012)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Vriendschap

1900
1976
Stellingmolen
Achtkante molen
Korenmolen
Utrechtseweg 11
1381 GR Weesp
X: 131986 Y: 479617
N 52.304043 O 5.049782
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Noord-Holland
Amsterdam
Weesp
Gemeente Weesp, sectie B, nr. 2757
Gemeente Amsterdam

De gemeente Amsterdam is eigenaar sinds 24 maart 2022, daarvoor was dat bijna 50 jaar de per die datum opgeheven gemeente Weesp.

Maalvaardig
Ja
Het malen van graan op professionele basis

Zeer groot, domineert de omgeving met name vanuit oostelijke richtingen en vormt een twee-eenheid met de op ca. 80 m. gelegen molen De Eendragt.

Wouter Pfeiffer / Suzanne Brakenhoff / Jelle Stoop / Christian Pfeiffer
0294-417024 (molen)
Zaterdag 10.00 - 16.00 uur.
Meelverkoop
Fietsroute in de buurt van De Vriendschap via fietsnetwerk.nl
738
00693
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Vriendschap

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, op houten onderbouw

Gedekt met riet

24,70 / 24,80 m.
Systeem Fauël met automatische remkleppen op beide roeden

Bij de grote restauratie van 1976 zijn beide roeden voorzien van het systeem Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen. Eerder had deze molen geen wiekverbetering.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

55 houten rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; trekvang; pal

Twee koppel 17der blauwe en één koppel 17der kunststenen; één koppel 16der kunststenen; vier regulateurs; sleepluiwerk; elevatoren; vijzels; silo’s; mengketels; pletter; buil; elektrisch gedreven koppel stenen op de maalzolder.

Bovenwiel 52 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek cm.
Spoorwiel 163 kammen
Steenschijflopen 37 staven, steek cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,90

van de stelling: 5,80 m.

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de naam 'De Vriendschap'

J. Groot, Nigtevecht (1900)
C.W. Fray, Westzaan (1976)

De Vriendschap

Verwijzingen

De Vriendschap

Geschiedenis

Geschiedenis

In 1694 werd door vier windkorenmolenaars en brandewijnbranders bij de Domeinen en Rekenkamer van Holland het recht van de wind aangevraagd voor de te bouwen achtkante stellingkorenmolen, die Het Bosch zou worden genoemd. Een naam die in 1810 veranderd zou worden in Het Bosch in het Anker waarna het in 1813 Het Anker werd.
In 1816 kwamen de eigenaars van molen Het Anker en van de elders in Weesp staande molen De Vriendschap overeen hun bezittingen te ruilen, hetgeen mede tot gevolg had dat Het Anker werd omgedoopt in De Vriendschap.
Tussen de jaren 1831 en 1840 werd naast de molen een houten gebouw opgetrokken dat was ingericht tot rosmolen, uitgerust met twee paar stenen en naar alle waarschijnlijkheid bedoeld om in windstille tijden de productie gaande te kunnen houden. In 1860 kocht W. van den Akker, sedert 1856 molenaar op molen De Haan, eveneens te Weesp, molen De Vriendschap met daarbij behorende rosmolen, wagenhuis, paardenstalling, knechtswoningen, erven en tuin.

Op 23 september 1899 brandde De Vriendschap, als gevolg van blikseminslag, tot op de grond toe af. Op de fundering van de verbrande molen werd in 1900 de uit Amsterdam afkomstige molen De Eendracht herbouwd. Deze stond aan de Kostverlorenvaart en was als volmolen gebouwd, waarschijnlijk in de 18de eeuw. In 1842 werd hij tot korenmolen verbouwd, maar hij was in 1888 al niet meer in bedrijf.

Nadat al eerder in De Vriendschap een motor als hulpkracht was geïnstalleerd is hier tijdens de Tweede Wereldoorlog voor het laatst op windkracht gemalen. Hierna volgde stilstand en gebruik als opslagruimte.
Voor de molen betekende dit het begin van een periode van langdurig en intens verval. Toen de roeden in 1965 verwijderd moesten worden, was de stelling allang verdwenen, evenals het meeste riet op de kap.

In 1974 werd de volstrekt haveloze Vriendschap door de gemeente Weesp aangekocht waarna in de jaren 1975-1976 een algehele restauratie plaatsvond. Kap, roeden en stelling werden geheel nieuw; van het achtkant moest één veld worden vervangen.
Sindsdien is de molen weer geregeld in gebruik voor het malen van consumptiegraan.

Constructie
De nagenoeg geheel grenen romp staat op de vrij hoge penanten van de afgebrande voorganger. Op het onderachtkant staat een bovenachtkant met een boventafelement met blokkeelconstructie. Opvallend is dat de tafelementstukken niet met pennen in de blokkeels hangen maar op de - deels ingezaagde - blokkeels steunen. Onder de tafelementstukken zijn op zeven van de acht velden een soort vulbalken aangebracht, waarvan de functie niet duidelijk is.
Opvallend is het aantal malen, dat delen van oude houten roeden in de constructie zijn verwerkt. Eén draagbalk lijkt een oude kokerbalk (en is dus waarschijnlijk afkomstig van een gesloopte wipmolen).

De vier koppel maalstenen bevinden zich op twee maalstoelen; de regulateurs zijn daaronder aangebracht en worden door de bolspillen aangedreven. Drie koppel stenen zijn maalvaardig en worden regelmatig gebruikt; van het vierde koppel dient het steenschijfloop te worden vervangen. Vanaf één koppel blauwe stenen kan er rechtstreeks in de buil gemalen worden via een houten goot; op dezelfde maalstoel ligt ook een koppel flintstenen. Vanaf dat koppel kan men ofwel in zakken malen, maar ook, naar keuze rechtstreeks over de buil. Een elevator gooit het maalgoed in een horizontale vijzel, van waaruit via pijpen het graan in een silo boven de steen terecht komt.
Via een varkenswiel dat aangedreven wordt door het spoorwiel, kunnen een pletter en een buil worden aangedreven.

Bijzonder was de vroegere toegankelijkheid per schip vanaf de Vecht. Op een foto van de afgebrande voorganger is dit duidelijk te zien. In de tijd dat het transport te water een grote rol speelde kwam dit bij meer molens voor, onder andere bij de voorgangers van de eveneens aan de Vecht gelegen korenmolens te Vreeland en Loenen. Vermoedelijk is de toegang te water bij de herbouw in 1900 komen te vervallen. Bij graafwerkzaamheden tijdens de laatste restauratie zijn onder in de molen nog restanten ervan aangetroffen. De contouren zijn nu in de bestrating van de begane grond aangebracht. De toog in de veldmuur aan de rivierzijde geeft de plaats van de vroegere invaaropening nog duidelijk aan.
In het begin van deze eeuw waren er twee inritten om met paard en wagen tot in de molen te kunnen komen, de huidige inrit is pas later aangebracht.


De Vriendschap

Aanvullingen

Aanvullingen

De naam De Vriendschap bestaat al sinds 1816 en werd toen, tijdens een ruil, aan de voorganger van de huidige molen gegeven.

De Vriendschap

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Vriendschap

Actuele foto's

De Vriendschap, Weesp, Links De Eendragt, rechts De Vriendschap.  Frits Kruishaar (5-5-2012) | Database Nederlandse molens
© Links De Eendragt, rechts De Vriendschap.
Frits Kruishaar (5-5-2012)
De Vriendschap, Weesp, Bram Westerink (5-9-2020) | Database Nederlandse molens
© Bram Westerink (5-9-2020)
De Vriendschap, Weesp, Bram Westerink (5-9-2020) | Database Nederlandse molens
© Bram Westerink (5-9-2020)
De Vriendschap, Weesp, Winterser voor Holland kan bijna niet!  H. Bieze (10-1-2009). | Database Nederlandse molens
© Winterser voor Holland kan bijna niet!
H. Bieze (10-1-2009).
De Vriendschap, Weesp, Piet Glasbergen (6-11-2017) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (6-11-2017)
De Vriendschap, Weesp, Piet Glasbergen (28-9-2013) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (28-9-2013)
De Vriendschap, Weesp, Piet Glasbergen (28-9-2013) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (28-9-2013)
De Vriendschap, Weesp, Piet Glasbergen (28-9-2013) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (28-9-2013)
De Vriendschap, Weesp, Het zeer grote spoorwiel - let op de fijne steek!  Anja Hoogduin (29-3-2008). | Database Nederlandse molens
© Het zeer grote spoorwiel - let op de fijne steek!
Anja Hoogduin (29-3-2008).
De Vriendschap, Weesp, Foto's Rob Simons (31-3-2012) | Database Nederlandse molens
© Foto's Rob Simons (31-3-2012)
De Vriendschap, Weesp, Foto's Rob Simons (31-3-2012) | Database Nederlandse molens
© Foto's Rob Simons (31-3-2012)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.