Geffen, Noord-Brabant

Zeldenrust

Foto van Zeldenrust, Geffen, Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Marcel van Nies (24-9-2016)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

Zeldenrust

1423 (of later)
1870 / 1981 / 2008
Standerdmolen
Gesloten standerdmolen
Korenmolen
Elzendreef t/o nr. 36A
5386 GS Geffen
X: 160796 Y: 417080
N 51.742405 O 5.471121
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Noord-Brabant
Oss
Geffen
Gemeente Geffen, sectie C, nr. 4809
Gemeente Oss

De gemeente Oss is eigenaar sinds 1-01-2015, daarvoor was dat de (per die datum opgeheven) gemeente Maasdonk. Voor 1993 was de molen eigendom van de toenmalige gemeente Geffen.

Maalvaardig
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis

Groot maar wordt inmiddels weer bedreigd door woonwijk en de beplantingen

Ton v.d. Boom / Hemmy Berendsen / Gerard Gerrits / Henk van Dinther

Zaterdag 9.30 - 12.00 en op afspraak. Info ook via de website van de molen.

Fietsroute in de buurt van Zeldenrust via fietsnetwerk.nl
521
12196
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

Zeldenrust

Constructie

Constructie

Kast grotendeels donkerrood geverfd; borst gedekt in visgraatverband, zwart geteerd.

Gedekt met dakleer

24,80 m.
Oud-Hollands

Deze molen kreeg in 1934 op beide roeden het systeem Dekker.
Bij de verplaatsing en restauratie van 1981 is gekozen voor Oud-Hollands en dit werd bij het grote herstel van de verwoesting door de storm van 18 januari 2007 wederom zo gedaan.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel

Eén koppel 17der kunststenen; kammenluiwerk

Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 81 kammen
Steenschijfloop 15 staven, steek 11,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,40

?? (1870)
Beijk Molenbouw, Afferden (1981)
Beijk Molenbouw, Afferden (2008)

Zeldenrust

Verwijzingen

Zeldenrust

Geschiedenis

Geschiedenis

Tot op heden werd aangenomen dat deze molen in 1621 is gebouwd. Dit vanwege een inscriptie in de vroegere steenbalk (het fragment waarop dit staat wordt in de molen bewaard).
Recent archiefonderzoek door de Geffenaren Willie en Arnout van Erp heeft aangetoond dat de molen al in 1423 in koopaktes bij naam genoemd werd, ook met de locatie ('t Ham) waar hij tot 1870 stond. De molen dateert in oorsprong dus al van vóór 1423.
In 1870 is de molen vanwege de aanleg van de spoorlijn 's-Hertogenbosch-Oss-Nijmegen verplaatst naar de andere kant van het dorp.

Tijdens het molenaarschap van Wim Daniëls (1923 - 1951) werd de molen gemoderniseerd: in 1934 kregen beide roeden het systeem Dekker; in 1939 werd de galerij aan de achterzijde geheel omtimmerd. Dat laatste was zeker niet fraai maar wel praktisch.
De laatste particuliere eigenaar, René Schuffelers, maalde tot 1953 op de wind, maar ging toen over op diesel (en maalde later elektrisch). De molen kwam stil te staan en raakte langzaam maar zeker in verval. Na ongeveer 20 jaar was de situatie (net als bij de andere standerdmolen van Geffen) zeer slecht geworden en leverde de molen gevaar op voor de omgeving.

In 1975 kocht de toenmalige gemeente Geffen, voor het bekende symbolische bedrag van ƒ 1,--, beide standerdmolens op haar grondgebied aan. In 1976 brak molenmakerij Beijk de Zeldenrust af en sloeg de onderdelen voorlopig op.

In 1980 begon men met de restauratie, of beter gezegd: herbouw. Van de kast moest vrijwel alles worden vernieuwd. Bovendien kreeg de Zeldenrust, net als in 1870, een andere plaats in Geffen: op de oude locatie was de molen te zeer ingesloten geraakt door uitbreidingen van de dorpsbebouwing. Ook speelde de aanleg van een nieuwe weg hierbij een rol. 

4 september 1981 volgde de feestelijke ingebruikname. Feitelijk stond er toen een vrijwel nieuwe molen, want er was - op de standerd en de gietijzeren askop na - vrijwel niets meer bruikbaar gebleken. Wél werden van diverse balken de (vaak zeer oude) inscripties gered door ze op nieuwe balken aan te brengen.
Helaas wijzigde bij deze verplaatsing en restauratie het uiterlijk van de molen sterk door een totaal andere kleurstelling: vóór 1981 was de kast wit geverfd met groene biezen, de borst gedekt in visgraatverband en waren kap en paraplu waren gedekt met dakleer. Sinds 1981 was de molen overwegend rood geverfd en de borst gedekt met horizontale delen. 
In 1991 vernieuwde Beijk standerd, kruisplaten en steekbanden geheel. Deze onderdelen, die de basis van een standerdmolen vormen, waren in 1981 gehandhaafd maar waren kennelijk toch minder goed. Ook de ijzeren insteekkop werd vervangen door een nieuw gegoten exemplaar. Dus: sinds 1991 is geen enkel onderdeel, mogelijk op een maalsteen en een enkel balkfragment na, ouder dan 1981!

Op 18 januari 2007 overkwam deze molen de grootste ramp uit zijn geschiedenis: bij zware storm werd de kast van de standerd geblazen, dit nadat de stormpen was afgebroken. De schade was enorm; slechts de standerd bleef overeind.
Al heel snel daarna was duidelijk dat men de molen wilde herbouwen. De onderdelen werden door molenmaker Beijk afgebroken en opgeslagen.

Ruim een jaar later, april 2008, begon Beijk ter plaatse met de herbouw. Veel van de ongewaaide molen kon worden hergebruikt maar veel ook niet. Zo kon de binnenroede worden gerepareerd, de buitenroede moest echter worden vernieuwd.
De borst van de molen is vervolgens weer met beplanking in visgraatverband gedekt, zoals het vóór 1981 ook was. De overwegend rood met zwarte kleurstelling, beslist niet origineel op deze molen, bleef gehandhaafd.

De molen is geregeld in bedrijf waarbij ook wordt gemalen.


Zeldenrust

Aanvullingen

Aanvullingen

Bart Mols, 'Zuidwesterstorm verwoest Zeldenrust te Geffen', in: Molenwereld 101 (2007) 52 - 54

Zeldenrust

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

Zeldenrust

Actuele foto's

Zeldenrust, Geffen, Ronald Bakker (12-5-2018) | Database Nederlandse molens
© Ronald Bakker (12-5-2018)
Zeldenrust, Geffen, Rob Pols (22-5-2009) | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (22-5-2009)
Zeldenrust, Geffen, Ronald Bakker (12-5-2018) | Database Nederlandse molens
© Ronald Bakker (12-5-2018)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Marcel van Nies (24-9-2016)
Zeldenrust, Geffen, Boukje van Leijen (1-8-2015) | Database Nederlandse molens
© Boukje van Leijen (1-8-2015)
Zeldenrust, Geffen, Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Marcel van Nies (24-9-2016)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
Zeldenrust, Geffen, Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (7-5-2022)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.