Eindhoven, Noord-Brabant

De Collse Molen

Foto van De Collse Molen, Eindhoven, Jan Kraker (3-11-2020) | Database Nederlandse molens
© Jan Kraker (3-11-2020)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Collse Molen

1377 (of eerder)
1780 of later / 1998
Watermolen
Onderslagrad
Olie- en korenmolen
Koren- en oliemolen

Al rond 1400 moet hier zowel graan gemalen als olie geslagen zijn. Het olieslaan is in het begin van de 20ste eeuw beëindigd. In die tijd zal ook het rad zijn verwijderd.

Korenmolen

Van ca. 1900 tot 2003 was deze molen alleen korenmolen.

Collseweg 5
5641 JN Eindhoven
Kleine Dommel
X: 165475 Y: 384042
N 51.445374 O 5.537877
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Noord-Brabant
Eindhoven
Eindhoven
't Coll
Gemeente Tongelre, sectie C, nr, 3849
Gemeente Eindhoven

De gemeente Eindhoven is eigenaar sinds 1960, daarvoor was dat W. Rooyakkers

Maalvaardig
Ja
Het malen van graan en het slaan van olie, thans op vrijwillige basis

Zeer groot

Edwin van Bussel en anderen
040-2812146

Zaterdagochtend en op afspraak.
Meelverkoop

Fietsroute in de buurt van De Collse Molen via fietsnetwerk.nl
516
02606
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Collse Molen

Constructie

Constructie

06,56 m. (linkerrad)
5,64 m. (rechterrad).

Roeden etc.

Kruiwerk etc.

Het aswiel van de oliemolen is voorzien van een vang.

Een koppel 17der en een koppel 14der maalstenen in het linkergebouw; één koppel kantstenen met enkel olieslagwerk in het rechtergebouw.

De Collse Molen

Verwijzingen

De Collse Molen

Geschiedenis

Geschiedenis

De molen wordt voor het eerst in 1337 vermeld als banmolen van de Heer van Cuijk. Ook de hertog van Brabant had bepaalde rechten op deze molen. Daarna waren de heren van Mierlo zo'n vijf eeuwen eigenaar.
Dit duurde tot 1859: in dat laatste jaar werd molenaar Johannes Smulders eigenaar, de koopakte passeerde op 20 mei 1859. Latere eigenaren waren Verhagen en W. Rooyakkers; deze laatste verkocht de molen in 1960 aan de gemeente Eindhoven.

Staat hier dus al eeuwen een molen en zijn de waterrechten navenant oud: de kern van de huidige gebouwen moet dateren van een grondige herbouw in de late 18e eeuw.

In 1927 noteerde A. ten Bruggencate, secretaris van vereniging De Hollandsche Molen, de 'Kollensche watermolen' als koren- en houtzaagmolen. Het zaagwerk werd kennelijk door hetzelfde rad als van de korenmolen aangedreven, het rechter-rad was toen al niet meer aanwezig, dat moet in de vroege 20ste eeuw verdwenen zijn. In dat rechtergebouw was zeer lang een oliewerk ondergebracht. Hiervan restte tenslotte alleen nog het koppel kantstenen. Het slaan van olie moet reeds vóór 1900 beëindigd zijn: uit archiefstukken, in het bezit van de familie Smulders, blijkt dat nog wel olie wordt ingekocht, maar geen zaden meer.
Wat de status als houtzaagmolen betreft: hierover is vrijwel niets bekend. Er zijn vage aanwijzingen dat er ooit hout voor sigarenkistjes is gezaagd, maar veel heeft dat vermoedelijk niet voorgesteld.

Na 1960 brak een periode van stilstand en verval aan. In 1975 volgde restauratie van het linkergebouw, de korenmolen. Deze werd weer maalvaardig gemaakt en was sindsdien ook geregeld in bedrijf.

Daarna is diverse malen nagedacht over de mogelijkheid, de oliemolen te reconstrueren. In 1998 werd dat werkelijkheid, met het het aanbrengen van een nieuw waterrad met alle bijbehorende waterwerken. Hiermee was de Collse molen na zo'n 100 jaar weer een dubbele watermolen.
Vijf jaar later, 2003, heeft men het oliewerk maalvaardig gereconstrueerd. Op 24 augustus 2003 werd deze oliemolen met een groot feest officieel in gebruik genomen. Er wordt regelmatig olie geslagen.

Opmerkelijk detail: om het aswiel van de oliemolen bevindt zich een vang; het is dus mogelijk om de molen snel te stoppen zonder de watertoevoer af te sluiten. Een soortgelijke constructie bevindt zich verder alleen in de (dichtbij gelegen) Opwettense molen; daar vanwege het vroegere zaagwerk.


De Collse Molen

Aanvullingen

Aanvullingen

Vincent van Gogh schilderde in zijn Nuenense periode (1883-1885) deze 'molen van Kol', destijds nog een dubbele molen. Dit schilderij bevond zich jarenlang in een particuliere collectie te New York; eind 2017 slaagde het Brabants Museum erin, dit schilderij op een veiling aan te kopen.
Overigens was dit schilderij voor deze verkoop al bekend. Mede naar aanleiding van hoe Van Gogh de molen heeft geschilderd heeft men bij de grote restauratie/reconstructie van 2003 de bestaande donkere dakpannen vervangen door rode exemplaren.

De Collse Molen

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Collse Molen

Actuele foto's

De Collse Molen, Eindhoven, Jos Dries (23-8-2017) | Database Nederlandse molens
© Jos Dries (23-8-2017)
De Collse Molen, Eindhoven, John Scholte (16-6-2010). | Database Nederlandse molens
© John Scholte (16-6-2010).
De Collse Molen, Eindhoven, Jos Dries (23-8-2017) | Database Nederlandse molens
© Jos Dries (23-8-2017)
De Collse Molen, Eindhoven, Tony Hop (8-6-2013). | Database Nederlandse molens
© Tony Hop (8-6-2013).
De Collse Molen, Eindhoven, Lida Goede (9-7-2007). | Database Nederlandse molens
© Lida Goede (9-7-2007).
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.