Leegkerk, Groningen

De Jonge Held

Foto van De Jonge Held, Leegkerk, Jeffrey Cusiël (25-3-2012) | Database Nederlandse molens
© Jeffrey Cusiël (25-3-2012)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Jonge Held

1829
Grondzeiler
Achtkante molen
Poldermolen
Friesestraatweg 436
9746 TL Leegkerk
X: 228681 Y: 584510
N 53.242088 O 6.490900
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Groningen
Groningen
Leegkerk
Gemeente Hoogkerk, sectie E, nr. 441
Stichting Groninger Poldermolens

De Stichting Groninger Poldermolens is eigenaar sinds 1-01-2016, daarvoor was dit de Molenstichting Westerkwartier.

Tijdelijk niet draaivaardig (zie 'Geschiedenis')
2022: 108.391
2021: 304.957
2020: 527.693
2019: 170.670
2018: 198.841
2017: 265.000
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2016: 343.951
  • 2015: 410.913
  • 2014: 280.500
  • 2013: 389.458
  • 2012: 256.276
  • 2011: 92.062

2022: tot juli (in september officieel stilgezet).

Bemalen van de polder De Jonge Held, thans op vrijwillige basis

Zeer groot

Als de molen draait en op afspraak

Fietsroute in de buurt van De Jonge Held via fietsnetwerk.nl
336
00469
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Jonge Held

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren

Gedekt met riet

19,20 m.
Systeem van Bussel met zelfzwichting en neusremkleppen op beide roeden

Vanaf 1937 heeft deze molen op beide roeden zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen gehad. Sinds het (noodzakelijke) herstel na de storm van 12/13 november 1972 zijn de voorzomen uitgevoerd volgens het Van Bussel-stroomlijnsysteem met neusremkleppen.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Neutenkruiwerk, kruilier met rondgaande ketting
Vlaamse vang; vangbalk met duim; vangstok

Houten vijzel (bilinga) met drie gangen.

Bovenwiel 57 kammen
Bovenbonkelaar 33 kammen, steek 12,3 cm
Onderbonkelaar 40 kammen, steek 11,5 cm
Vijzelwiel 29 kammen
Overbrengingsverhouding 1 : 2,38

Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, met in kleine cijfers het opschrift '18' '29'

Tjapke Hapkes Bos, Bedum (1829)

De Jonge Held

Verwijzingen

De Jonge Held

Geschiedenis

Geschiedenis

In 1794 bestonden er plannen tot verbeteren van de polders van Leegkerk, Dorkwerd, ’t Wester Stads Hamrik en Hoogkerk. Men kwam tot conclusie dat het neerzetten van twee poldermolens de oplossing kon bieden. Het plan werd maar gedeeltelijk uitgevoerd, want er werd slechts één molen opgericht, genaamd De Groote Molen (De Oude Held). Hier bleef het in eerste instantie bij, tot ontevredenheid van de ingelanden van Leegkerk en Dorkwerd: dat gebied bleef te nat.
In 1828 werden alsnog plannen gemaakt voor de bouw van een tweede molen. De Oude Held zou de polders van Hoogkerk, ’t Wester stads Hamrik blijven bemalen, de nieuwe molen de polders van Leegkerk en Dorkwerd.

Op 27 maart 1829 werden de handtekeningen gezet en was de weg vrij voor de bouw van De Jonge Held. Molenmaker Bos uit Bedum bouwde hem voor ƒ 4.695,--. Helaas was waterstaatkundig gezien niet alles goed geregeld, want in 1831 moest een nog geen twee jaar oude tochtsloot worden verlegd. Lager gelegen gronden liepen door de verkeerde ligging regelmatig blank!

In 1899 werd na het opknappen van het muldershuis ook herstel verricht aan de molen, o.a. vervanging van een deel van een achtkantstijl dat erg slecht bleek. Molenmaker Hazenberg laste een nieuw stuk waarna de molen weer een tijd vooruit kon.

In 1914 werd een nieuw molenaarshuis gebouwd nadat het oude, vanwege de nieuwe woningwet, onbewoonbaar was verklaard.
Aan de molen zelf is door de jaren ook genoeg gerestaureerd. In 1928 kwam er een tegenvaller: de bijna 100 jaar oude kap moest geheel worden vernieuwd. Ondanks de opkomende elektriciteit bleef men de molen trouw en werd  in de molen geïnvesteerd.
In mei 1937 besloot men zelfzwichting aan te laten brengen. Molenmaker Hazenberg begrootte de kosten op ƒ 150,--.

In 1941 werd de schroef vervangen; in 1947 een nieuwe binnenroede gestoken, gemaakt door de firma Gorter uit Hoogezand. In 1955 herstelde molenmaker Bremer de molen voor ƒ 6.406,--. Hij stak daarbij onder meer een nieuwe buitenroede. “De Hollandsche Molen” gaf toentertijd 25% subsidie op de begroting, de provincie 10% en de gemeente Hoogkerk ƒ 400,--.
In 1963 werd de vijzel hersteld. Rond 1970 werd een nieuwe binnenroede gestoken.
Eind 1972, begin 1973 was uitvoerig herstel aan het wiekenkruis nodig als gevolg van de zeer zware novemberstorm, waarbij de zelfzwichting deels van een roede werd afgeblazen.

Na jaren van trouwe dienst kwam eind jaren '80 een eind aan het malen op de wind: naast de molen werd een elektrisch gemaal geplaatst. Sindsdien zorgt dat voor de bemaling.

In 1997 is er opnieuw een grote restauratie uitgevoerd: de kap werd, met kuip, neutenring en boventafelement, geheel vernieuwd. Bij die gelegenheid werd de kap ook weer met riet gedekt; sinds 1928 was dat verticaal gepotdekseld. Ook werd een nieuwe buitenroede gestoken. De totale kosten bedroegen ƒ 260.000,--. De officiële ingebruikstelling vond plaats op 30 mei 1997.

In 2004 is een nieuwe vijzel geplaatst en sindsdien is de molen weer geheel maalvaardig en ook zeer geregeld in bedrijf. In 2022 werd die vijzel nog geheel nagezien en kreeg een nieuwe gang duigen.

Helaas volgde hierna opnieuw stilstand: de ruim 50 jaar oude binnenroede bleek bij de askop in minder goede staat en dient vervangen te worden.


De Jonge Held

Aanvullingen

Aanvullingen

De molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

De Jonge Held

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Jonge Held

Actuele foto's

De Jonge Held, Leegkerk, Jeffrey Cusiël (17-1-2016) | Database Nederlandse molens
© Jeffrey Cusiël (17-1-2016)
De Jonge Held, Leegkerk, Bernd Käding (19-9-2009) | Database Nederlandse molens
© Bernd Käding (19-9-2009)
De Jonge Held, Leegkerk, De foto's zijn gemaakt tijdens onderhoud aan de molen.  Martijn Scholtens (11-11-2014). | Database Nederlandse molens
© De foto's zijn gemaakt tijdens onderhoud aan de molen.
Martijn Scholtens (11-11-2014).
De Jonge Held, Leegkerk, Martijn Scholtens (29-5-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (29-5-2011)
De Jonge Held, Leegkerk, Martijn Scholtens (29-5-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (29-5-2011)
De Jonge Held, Leegkerk, Martijn Scholtens (29-5-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (29-5-2011)
De Jonge Held, Leegkerk, Vincent Mepschen (12-6-2022) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (12-6-2022)
De Jonge Held, Leegkerk, Vincent Mepschen (12-6-2022) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (12-6-2022)
De Jonge Held, Leegkerk, Vincent Mepschen (12-6-2022) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (12-6-2022)
De Jonge Held, Leegkerk, Martijn Scholtens (29-5-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (29-5-2011)
De Jonge Held, Leegkerk, Martijn Scholtens (29-5-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (29-5-2011)
De Jonge Held, Leegkerk, Vincent Mepschen (12-6-2022) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (12-6-2022)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.