Arnhem, Gelderland

(standerdmolen)

Foto van (standerdmolen), Arnhem, Pieter Zuijkerbuijk (18-10-2018) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (18-10-2018)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

(standerdmolen)

17xx
1916 / 1976
Standerdmolen
Open standerdmolen
Korenmolen
Hoeferlaan 4
6816 SG Arnhem
X: 190926 Y: 447061
N 52.010750 O 5.910485
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Gelderland
Arnhem
Arnhem
Gemeente Arnhem, sectie B, nr. 852
Rijksoverheid

Deze molen is sinds 1916 eigendom van de Stichting Nederlands Openlucht Museum te Arnhem.

In herstel (zie 'Geschiedenis')
Museumstuk (dynamisch)

Van betekenis op het museumterrein: deze geel geverfde molen valt (zeker tegen de groene achtergrond...) op de grote weide sterk op.

Medewerkers en vrijwilligers van het NOM

Als de molen draait, tijdens museumopenstelling (zie hiervoor de website van het NOM)

Fietsroute in de buurt van (standerdmolen) via fietsnetwerk.nl
180
01785 bis
g.m.
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

(standerdmolen)

Constructie

Constructie

Gedekt met hout; lichtgeel geverfd, wit afgebiesd

Gedekt met gepotdekselde planken

22,20 m.
Oud-Hollands

Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vlaamse vang; vangbalk met haak; evenaar; pal

Eén koppel 16der blauwe stenen boven de standerd; tweede koppel blauwe stenen (niet aangesloten); kammenluiwerk

Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 73 kammen
Steenschijfloop 14 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 5,21

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 68 kammen
Rest gaandewerk niet meer aanwezig

G. Kuiper, Arnhem (1916)
J. de Ruiter, Elspeet (1975/76)

(standerdmolen)

Verwijzingen

(standerdmolen)

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze standerdmolen stond oorspronkelijk in Huizen (NH). Daar moet hij ergens in de 17e eeuw zijn gebouwd (1665 wordt als bouwjaar wel genoemd).
In 1916 heeft men deze molen als één van de eerste gebouwen naar het toen nieuwe Nederlands Openluchtmuseum overgeplaatst. Het werd daar een open standerdmolen, dit in tegenstelling tot de uitvoering in Huizen.

In 1949 is deze molen hersteld met onderdelen van de in 1943 in Mussel (bij Onstwedde, Groningen) afgebroken, uit 1827 daterende open standerdmolen. De onderbouw werd óf bij die gelegenheid óf in 1952 gedekt met riet en zo werd het (weer) een gesloten standerdmolen.

Vervolgens stond de molen jarenlang als statisch monument op het museumterrein. Gaandeweg werd de toestand slechter en tenslotte greep men drastisch in: in 1975/76 voerde molenmaker De Ruiter (Elspeet) een bijzonder grote restauratie uit, die feitelijk neerkwam op herbouw. Als enig oude onderdeel bleef de eiken standerd over. De molen werd hersteld met een houten bovenas en ook houten roeden.
Niet onbelangrijk: de molen kreeg ook zeilen. Na deze restauratie wordt weer geregeld met de molen gedraaid, in principe is de molen ook maalvaardig.

Het antieke bovenwiel, afkomstig van Mussel, heeft men in 1976 niet opnieuw gebruikt maar wordt sindsdien bij de molen onder een afdak bewaard. Opvallend is het fraaie opschrift: "Roelof Popkes mulder anno 1827 en 1 July" (Roelf Popkes Mulder (1764-1857) was afkomstig uit Assen).

In 2011 werd de molen stilgezet: de houten bovenas was aan vervanging toe en één van beide houten roeden vertoonde een scheur.
In maart 2012 is, nadat de roeden waren gestreken, de gehele kast van de standerd getild, waarna begonnen werd met een flinke herstelbeurt.
Begin 2013 werd de gehele kast weer op de standerd gehesen, waarna in snel tempo de molen werd gecompleteerd. Op 26 januari was de molen, in het kader van de ontmoetingsdag van het Gilde van Vrijwillige Molenaars, alweer draaivaardig.
De molen kreeg een geheel nieuwe houten bovenas, verder zijn de kruisplaten en daarnaast enkele steekbanden en zonneblokken vervangen. De nog uit Huizen afkomstige standerd zelf bleef wederom gehandhaafd. Aan het gevlucht zijn deze keer alleen heklatten en voorzomen etc. vernieuwd; de houten roeden zijn opnieuw gestoken, de scheur in de binnenroede werd kennelijk toch niet als te problematisch ervaren.
In 2016 werd de binnenroede evenwel toch vervangen door een nieuw, houten, exemplaar.

Eind 2020 moest men ingrijpen: de nog vrij nieuwe bovenas bleek helaas met zwamvorming behept. De molenaars van het NOM hebben nog enige tijd beperkt doorgedraaid maar in april 2021 ging deze as er alweer uit en werd door een nieuwe, eveneens houten, bovenas vervangen. Ook kreeg de molen toen een nieuwe houten buitenroede (wederom uit één stuk).
In juni 2022 was men bezig met het vernieuwen van de betimmering van de kap. De potdekseling is geheel vervangen en beplakt met EPDM.

Technische bijzonderheden:
De staartconstructie van deze standerdmolen is zodanig uitgevoerd, dat de uitlopende trapbomen tevens als schoren fungeren. Dit was op veel Noord-Hollandse standerd- en wipmolens het geval.
Al wordt dit vrijwel niet opgemerkt of onderkend: deze molen heeft drie zolders. Al is de hel (onderste zolder) slechts een 'kruipruimte' van 1 meter hoog: hij loopt wel onder de gehele vloer door!


(standerdmolen)

Aanvullingen

Aanvullingen

E

Zo langzamerhand uniek voor een molen van deze grootte zijn de geheel houten bovenas en roeden (geen borstroeden!).

Deze molen heeft geen echte naam, maar wordt, naar de plaats van herkomst, wel 'de Huizer molen' genoemd.

L.H. Boot, 'De Standerdmolen uit Huizen in het Openluchtmuseum in Arnhem', in: Molenwereld 191 (2015) 158  - 166.

(standerdmolen)

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

(standerdmolen)

Actuele foto's

(standerdmolen), Arnhem, Jauke Schmetz (31-8-2021) | Database Nederlandse molens
© Jauke Schmetz (31-8-2021)
(standerdmolen), Arnhem, Bram Westerink (19-6-2016) | Database Nederlandse molens
© Bram Westerink (19-6-2016)
(standerdmolen), Arnhem, Rob Hoving (15-8-2011) | Database Nederlandse molens
© Rob Hoving (15-8-2011)
(standerdmolen), Arnhem, Matthieu Hoogduin (26-1-2013). | Database Nederlandse molens
© Matthieu Hoogduin (26-1-2013).
(standerdmolen), Arnhem, Lukas Vandael (4-4-2018) | Database Nederlandse molens
© Lukas Vandael (4-4-2018)
(standerdmolen), Arnhem, Coen Manche (9-5-2015) | Database Nederlandse molens
© Coen Manche (9-5-2015)
(standerdmolen), Arnhem, De standerd staat klaar om de gerestaureerde molen te gaan dragen.  Louis Kleijberg (28-10-2012). | Database Nederlandse molens
© De standerd staat klaar om de gerestaureerde molen te gaan dragen.
Louis Kleijberg (28-10-2012).
(standerdmolen), Arnhem, Vincent Mepschen (10-4-2022)Bovenwiel. | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (10-4-2022)
Bovenwiel.
(standerdmolen), Arnhem, Vincent Mepschen (10-4-2022)Evenaar voor de bediening van de vang. | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (10-4-2022)
Evenaar voor de bediening van de vang.
(standerdmolen), Arnhem, Vincent Mepschen (10-4-2022)Bovenas en luiwerk. | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (10-4-2022)
Bovenas en luiwerk.
(standerdmolen), Arnhem, Vincent Mepschen (10-4-2022)Maalkoppel. | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (10-4-2022)
Maalkoppel.
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.