Workum, Fryslân

De Nijlânnermolen

Foto van De Nijlânnermolen, Workum, Martin E. van Doornik (12-5-2018) | Database Nederlandse molens
© Martin E. van Doornik (12-5-2018)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Nijlânnermolen

1784 (waarschijnlijjk)
Grondzeiler
Achtkante molen
Poldermolen
Hylperdijk 3
8711 HJ Workum
X: 157671 Y: 553340
N 52.967068 O 5.426961
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Fryslân
Súdwest-Fryslân
Workum
Gemeente Workum, sectie B, nr. 458
Molenstichting Súdwest-Fryslân
Maalvaardig
2021: 138.399
2020: 150.099
2019: 146.167
2018: 121.052
2017: 128.767
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2016: 146.698
  • 2015: 158.342
  • 2014: 156.896
  • 2013: 141.518
  • 2012: 122.845
  • 2011: 126.925
  • 2010: 82.283
  • 2007: 124.273
  • 2006: 70.743
Bemalen van de polder Het Workumer Nieuwland, thans op vrijwillige basis

Zeer groot

Frank van Onna en anderen
06-46395308

Zaterag 9.00 - 12.00 uur, verder als de molen draait en op afspraak.

Fietsroute in de buurt van De Nijlânnermolen via fietsnetwerk.nl
159
03164
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Nijlânnermolen

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren

Gedekt met riet

22,80 m.
Oud-Hollands

Deze molen heeft nooit een wiekverbetering gekregen.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier
Vaste Vlaamse blokvang uit zes stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal

Stalen vijzel (Ø 1.40 m.).

Bovenwiel 65 kammen
Bovenbonkelaar 32 kammen, steek 12,6 cm.
Onderwiel 37 kammen
Vijzelwiel 36 kammen, steek 12,9 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,09

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, zonder opschrift.

In het rietdek is in 1950 het (foutieve) jaartal '1770' aangebracht.

Widmer Sipkes (1784c)

De Nijlânnermolen

Verwijzingen

De Nijlânnermolen

Geschiedenis

Geschiedenis

In 1624 werd de polder bedijkt, echter vond al in 1625 een dijkdoorbraak plaats. De eerste molen stond nabij de Zoolsdijk aan het noordelijk eind van de Grote Middenlaan, dus niet op de plaats van de huidige molen. Op een kaart uit 1659 staat de oude molen aangegeven.

In de jaren 1767/70 lieten de gecommitteerden van het Workumer Nieuwland voor ƒ 1700,-- door Egbert Dirks een nieuwe molen bouwen. Deze molen kreeg een vlucht van 60 voeten (= koningvoet van 0,326 m. ofwel 19,56 m.). Waar deze molen werd gebouwd is niet bekend, echter niet op de plaats van de eerste molen.

Gelukkig had men bij de bouw van deze molen, de eerste laten staan, want al snel bleek dat de tweede molen het werk niet goed aankon. Blijkbaar was er eerder al verzet geweest om een kleinere molen dan de bestaande neer te zetten, want een van de gecommitteerden, Joh. Koopmans, kon onder vele adhesiebetuigingen verklaren dat hij wegens het onvoldoende malen in februari 1775 in had gegrepen: hij had de oude molen, ondanks tegenwerking van de molenaar en de voorstanders van de nieuwe molen, in werking gesteld. Die molen was toen in geen drie jaar onderhouden, maar kennelijk nog steeds maalvaardig.

Na een overstromingsramp in 1776 heeft men in de jaren 1784/1785 wederom een nieuwe molen gebouwd met een vlucht van 76 voeten door Widmer Sipkes. Dit is de huidige molen, de derde dus voor dit waterschap. Gecommitteerden van het Workumer Nieuwland verkochten (volgens een advertentie in de Leeuwarder Courant) op 30 december 1784 op afbraak: 'Een groote oude Scheprads Watermolen van 86 voeten Vlugt waarvan eenige Raderen etc. tot gebruik in een nieuwen Schroefmolen zijn uitgenomen', zoo denzelven Moolen is staande in gedagte Polder'. Dit waren het bovenwiel en de bonkelaar. De nieuwe molen heeft blijkbaar wel voldaan, want die heeft het tot de helft van de 20ste eeuw volgehouden.

In 1950 werd in de molen een dieselmotor geplaatst en de vijzel vervangen door een veel breder exemplaar, met een doorsnede van 1,80 meter. Vanaf 1972 was het Waterschap Tusken Mar en Klif eigenaar, in 1988 werd dit de Workumer Molenstichting.

Een restauratie in 1987, toen onder meer nieuwe roeden werden gestoken, kostte ƒ 182.000,--. In 2006 werd de grote, uit 1950 daterende, motorvijzel vervangen door een exemplaar met een diameter van 1,40 meter, veel geschikter voor windkracht. Niet voor niets is deze molen vervolgens door het Wetterskip Fryslân bestemd tot reservegemaal in geval van ernstige wateroverlast.

De lange spruit bestond uit twee stukken met een lange schuine las aan elkaar gezet, het geheel is voorzien van stalen stroppen; in 1986 werd dit weer één lange, nieuwe balk. De ijzerbalk is van onderen in de voeghouten gekeept en loopt aan weerszijden van de voeghouten door tot even voorbij de bovenring, die aan de ijzerbalk bevestigd is met stalen stroppen. In het verlengde van de ijzerbalk zijn stukken ingezet in de spantring. Uit dit alles zou men kunnen opmaken dat de huidige ijzerbalk vroeger ook lange spruit was en dat de latere lange spruit een wijziging in de constructie is.

Grappig is dat de onderdorpels van de dakkisten in de rieten romp met dakpannen zijn belegd. Dit dateert van het vervangen van het rietdek uit 1950 en moest later, hoewel dus niet origineel, gehandhaafd blijven.
Van een afstand lijken de stenen veldmuren uit Friese 'geeltjes' te bestaan, maar bij benadering blijken deze muren geel geverfd!


De Nijlânnermolen

Aanvullingen

Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen: het Workumer Nieuwland.

De Nijlânnermolen

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Nijlânnermolen

Actuele foto's

De Nijlânnermolen, Workum, Ada den Hartigh (15-8-2018) | Database Nederlandse molens
© Ada den Hartigh (15-8-2018)
De Nijlânnermolen, Workum, Matthieu Hoogduin (30-11-2014). | Database Nederlandse molens
© Matthieu Hoogduin (30-11-2014).
De Nijlânnermolen, Workum, Matthieu Hoogduin (30-11-2014)De molen in zijn omgeving. | Database Nederlandse molens
© Matthieu Hoogduin (30-11-2014)
De molen in zijn omgeving.
De Nijlânnermolen, Workum, Frank van Onna (5-2-2014) | Database Nederlandse molens
© Frank van Onna (5-2-2014)
De Nijlânnermolen, Workum, Martijn Scholtens (27-11-2011). | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (27-11-2011).
De Nijlânnermolen, Workum, Coen Manche (25-11-2018) | Database Nederlandse molens
© Coen Manche (25-11-2018)
De Nijlânnermolen, Workum, Matthieu Hoogduin (30-11-2014)Koningsspil met aandrijving van de vijzel. | Database Nederlandse molens
© Matthieu Hoogduin (30-11-2014)
Koningsspil met aandrijving van de vijzel.
De Nijlânnermolen, Workum, Martijn Scholtens (27-11-2011) | Database Nederlandse molens
© Martijn Scholtens (27-11-2011)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.