Rotterdam-Overschie, Zuid-Holland

De Speelman

Foto van De Speelman, Rotterdam-Overschie, Ton Koorevaar (20-4-2022) | Database Nederlandse molens
© Ton Koorevaar (20-4-2022)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Speelman

1712
1871 / 1941 / 1971
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Overschiese Kleiweg 775
3045 LN Rotterdam-Overschie
X: 90143 Y: 439323
N 51.938580 O 4.444030
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Zuid-Holland
Rotterdam
Rotterdam-Overschie
Gemeente Overschie, sectie B, nr. 4995
Vereniging De Hollandsche Molen
Tijdelijk niet draaivaardig (zie 'Geschiedenis')
Ja
2021: 102.236
2020: 130.453
2019: 129.135
2018: 102.029
2017: 102.703
eerdere tellerstanden ( ↓ ↑ )
  • 2016: 83.231
  • 2015: 119.663
  • 2004: 239.903
  • 2002: 300.005

2021: aan het einde van dat jaar is de molen stilgezet vanwege problemen met beide roeden.

Het malen van graan op vrijwillige basis

Niet onbelangrijk maar wordt sterk beperkt door bomen in het park Overschie.

Paul Breijs
06-50427313

Woensdag en zaterdag 10.00 - 15.00 uur. Meelverkoop

Fietsroute in de buurt van De Speelman via fietsnetwerk.nl
1085
10336
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Speelman

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen

Gedekt met dakleer

26,15 m.
Oud-Hollands

Deze molen heeft voor en na de overplaatsing nooit een wiekverbetering gekregen.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

39 houten rollen; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok

Eén koppel 17der kunststenen en één koppel 16der blauwe stenen; regulateur; mengketel; elektrisch luiwerk

Bovenwiel 70 kammen
Bovenschijfloop 33 staven, steek 10,5 cm.
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijflopen 20 staven, steek 11,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,74

van de stelling: 5,00 m.

Bijzonder sierlijke baard, overwegend lichtblauw geverfd, rood afgebiesd, met in groen uitgevoerd snijwerk en in goud het jaartal '17 12'

Op 18 mei 1712 legde 5-jarige Willem Claesz. Van Harmelen de eerste steen voor een nieuwe stenen molen op dezelfde plek aan de Delftweg. Een gedenksteen, ingemetseld in de huidige molen, herinnert aan deze gebeurtenis:
In de vreese des Heeren
Met goeden arrebeidt
Heeft Willem Claesz. van Harmelen
Van deese muule de eerste steen geleidt
Om daarmede te malen voor diegene
Die het wel met syn Vader meene
De 5 maand den 18 dagh
17 K.I.V.H. 12

Een gevelsteen herinnert aan de verplaatsing en opbouw van 1971:
Deze steen is geplaatst door mejuffrouw S. M. Krijgsman, voorzitter van de Wijkraad voor Overschie, welk college besloot tot de herbouw van deze molen De Speelman, Overschie 11 juni, 1971.

De Speelman

Verwijzingen

De Speelman

Geschiedenis

Geschiedenis

In 1492 ging de ambachtsheerlijkheid van Overschie over in handen van de Stad Delft. Het recht van de wind te Ouderscie kwam aan Delft toe. In 1514 vinden wij het in de stadsrekening van Delft als inkomen geboekt.
Zeker is dat in 1557 aan de Delftweg even ten noorden van Overschie al een windmolen stond.
In dat jaar benaderde de toenmalige molenaar, Philip Dirckx de burgemeester en schepenen van Delft met het verzoek om zijn molen, die door de wind was omgewaaid, te mogen herstellen. Waarschijnlijk ging het om een standerdmolen.

In de loop van de 17e en 18e eeuw zijn op de meeste plaatsen in ons land de houten standerdmolens vervangen door houten of stenen bovenkruiers, zo ook in Overschie.
De nieuwe molen werd een grondzeiler, genaamd De Hoop, opgetrokken in gele ijsselsteentjes met rode bakstenen versieringen.

Tot begin 19e eeuw werd de molen bemalen door leden van het molenaarsgeslacht Van Harmelen. Rond 1809 moet de molen in eigendom zijn overgegaan aan Dirk de Lange en die heeft De Hoop laten verhogen en van een lage stelling voorzien. De vlucht bedroeg toen ruim 26 meter.

In 1860 was de molen al eigendom van Pieter Speelman en diens zoon Arie vestigde zich in Overschie als molenaar en koopman. De zaken floreerden en in 1900 besloot de familie tot de bouw van een stoommaalderij met pakhuis op het vlietland langs de Schie, tegenover de molen. De stoommaalderij nam het maalwerk grotendeels over en in 1925 kwam de molen nagenoeg stil te staan.

In de meidagen van 1940 lag de molen onverwacht in de vuurlinie: vanuit Delft rukten Nederlandse troepen naar Overschie op om Duitse parachutisten, die zich daar verschanst hadden, te verjagen. In de molen hadden de Duitsers een uitkijkpost geplaatst en de Nederlandse artillerie nam daarom de molen onder vuur. De Hoop werd zwaar getroffen en wel dermate ernstig, dat de familie Speelman kort na de capitulatie al overwoog, de molen te slopen.
Uiteindelijk vond in 1941 toch herstel plaats door de firma Ottevanger en kwam de molen weer in bedrijf: er werd tarwe gemalen, daarnaast zaagde men houtblokken voor gasgeneratoren. Het was immers oorlog en brandstof dus schaars.

Na de oorlog bleef de molen maalvaardig, maar gedraaid werd er niet veel meer.
In de jaren zestig meldde zich een nieuwe bedreiging. Was de molen in de 19e eeuw te laag; nu werd hij te hoog bevonden. De Hoop stond namelijk precies in de aanvliegroute voor de start- en landingsbaan van het vliegveld Zestienhoven. De molen moest daarom verdwijnen, iets waartegen in Overschie veel protest rees.
Een actiecomité onder leiding van mevrouw S.M. Krijgsman, voorzitter van de toenmalige Wijkraad Overschie, wilde gelden bijeen te brengen voor herbouw van de molen op een andere plaats. Dat ging niet vanzelfsprekend: de gemeente Rotterdam toonde aanvankelijk maar weinig enthousiasme. Pas na heel veel overleg werd overeenstemming bereikt over de plek. Op de hoek van de Oude Kleiweg en de Overschiese Kleiweg was nog een stukje landelijk groen, waar de molen goed tot zijn recht zou komen.
In oktober 1970 werd de eerste paal geslagen. Naast overheid en bedrijfsleven steunde ook de burgerij de actie tot herbouw. Ook de familie Speelman steunde de actie van harte. Het eigendom van de molen werd overgedragen aan Vereniging De Hollandsche Molen te Amsterdam, die ook de directie voerde bij afbraak en opbouw. De benodigde gele handvormsteentjes werden uit Friesland aangevoerd. Het maalwerk van De Hoop werd grotendeels herplaatst.
Van de romp van De Hoop bleef het onderste gedeelte staan en dat is nog steeds goed zichtbaar vanaf de snelweg A13.

De exploitatie van De Speelman is in handen van de De Stichting behoud molen De Speelman. De molen is sinds 1971 regelmatig in bedrijf en er wordt ook gemalen.

In het late najaar van 2021 werd bekend dat beide roeden dienen te worden vervangen. Totdat dat laatste gebeurd is draait de molen niet.


De Speelman

Aanvullingen

Aanvullingen

Op zijn oude locatie heette deze molen 'De Hoop'. De verplaatsing van 1971 was aanleiding hem te herdopen tot 'De Speelman', naar de familie die zoveel jaren eigenaar was. In de volksmond werd 'De Hoop' al langer 'de molen van Speelman' genoemd.

De Speelman

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Speelman

Actuele foto's

De Speelman, Rotterdam-Overschie, Willem Sterenberg (17-7-2018) | Database Nederlandse molens
© Willem Sterenberg (17-7-2018)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Rob Pols (10-9-2014) | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (10-9-2014)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Rob Pols (17-5-2017)Een actueel overzicht van de landschappelijjke situatie: ideaal is het nog zeker niet, maar de molen heeft zeker meer lucht gekregen door het kappen van een aantal (hoge) bomen. | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (17-5-2017)
Een actueel overzicht van de landschappelijjke situatie: ideaal is het nog zeker niet, maar de molen heeft zeker meer lucht gekregen door het kappen van een aantal (hoge) bomen.
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Ton Koorevaar (18-8-2012) | Database Nederlandse molens
© Ton Koorevaar (18-8-2012)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Frank Hendriks (14-4-2019) | Database Nederlandse molens
© Frank Hendriks (14-4-2019)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Ada van Noordwijk (13-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Ada van Noordwijk (13-5-2017)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Rob Pols (10-9-2014)Opvallend is deze houten pal in het kruirad in plaats van het spaakkettinkje. Dit komt bij mijn weten (R.P.) niet bij andere molens in de omgeving voor. | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (10-9-2014)
Opvallend is deze houten pal in het kruirad in plaats van het spaakkettinkje. Dit komt bij mijn weten (R.P.) niet bij andere molens in de omgeving voor.
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
De Speelman, Rotterdam-Overschie, Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022) | Database Nederlandse molens
© Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2022)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.