- naam
- Landzigt
- modeltype
- Ronde molen, grondzeiler
- functie
- korenmolen
- bouwjaar
- herbouwd
- 1992
- bedrijfsvaardigheid
- In herstel (zie 'Geschiedenis')
- bestemming
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf.
- adres
-
Molendijk 19
3284 LE Zuid-Beijerland - Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
- Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
- Ten Bruggencate-nr.
- 03607
- oude dbnr.
- B1150
- Meest recente aanpassing
- | Bedrijfsvaardigheid
Molen Landzigt, Zuid-Beijerland
Zuid-Beijerland, Zuid-Holland
b
locatie
- plaats
-
Zuid-Beijerland
- gemeente
- Hoeksche Waard, Zuid-Holland
- streek
- Hoeksche Waard
- kadastrale aanduiding
- Gemeente Zuid-Beijerland, sectie H, nr. 431
- geo positie
-
X: 83957, Y: 418603N: 51.75161, O: 4.35835
- biotoopwaarde
- 4 (aanvaardbaar)
- landschappelijke waarde
- Zeer groot, domineert de lage bebouwing in de omgeving
contact en bezoek
- bezoek/postadres
-
Molendijk 19
3284 LE Zuid-Beijerland - molenaar
- Hans van Brakel / Pieter Dorst
- telefoon
-
info@molenlandzigt.nl
- website
- www.molenlandzigt.nl
- social media
- open voor publiek
- ja
- open op zaterdag
- ja
- open op zondag
- nee
- op afspraak
- nee
- openingstijden
Zaterdag 9.30 - 12.30 uur.
- toegangsprijzen
- winkelinformatie
- meelverkoop
- ja
- museuminformatie
- gericht op scholen
- nee
- bijzonderheden
- fietsroute
- fietsroute in de buurt van Landzigt via fietsnetwerk.nl
constructie
- modeltype
- Ronde molen, grondzeiler
- krachtbron
- wind
- functie
- romp
- Ronde stenen molen
- kap
- Gedekt met riet
- inrichting
Eén koppel 16der blauwe en één koppel 16der kunststenen; twee regulateurs; mengketel; sleepluiwerk
- versieringen
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift
AN 1857 NO
LANDZIGT
Aardige achterbaard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften '1857''1992' en 'Landzigt'.
Eenvoudige gevelsteen met de tekst
DE EERSTE STEEN GELEGD
DOOR Am BLAAK Bz
OP DEN 24 MAART 1857
GEBOREN 27 DEC. 1849- plaats bediening
- grondzeiler
- bediening kruiwerk
- buitenkruier
- plaats kruiwerk
- bovenkruier
- kruiwerk
- Engels; 30 ijzeren rollen. Kruirad.
- vlucht
- 22,40 m.
- vang
- Vlaamse vang; 4 scharnierende stukken. Vangbalk met haak; vangstok. Pal.
- overbrenging
Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek 11,7 cm.
Spoorwiel 75 kammen
Steenschijflopen 26 staven, steek 9,5 cm.
Schijfloop mengketel 27 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,27- hoogte
- wiekvorm
- Oud-Hollands
- wiekenkruis
-
fabrikant roenummer positie bouw fabricagejaar jaar gestoken positie jaar verdwenen lengte Roede 60, Straathof60 buiten 1992 1992 buiten (aanw.) 22,40 Roede 59, Straathof59 binnen 1992 1992 binnen (aanw.) 22,40 Straathof 13 buiten 1984 1984 buiten 1990 22,40 Pannevis g.n. buiten ? ? buiten 1984 22,50 Pot 1753 binnen 1896 binnen 1990 22,50 - molen heeft problemen met de roeden
- wiekverbeteringen
Van 1985 tot de brand van 25 januari 1990 was deze molen op de buitenroede voorzien van het systeem Fauël (fokwieken). Bij de herbouw is de molen op beide roeden weer voorzien van Oud-Hollandse ophekking.
- bovenas
-
fabrikant asnummer fabricagejaar jaar gestoken jaar verdwenen lengte As 34, Gieterij Hardinxveld34 1989 1991 aanw. 04,55 As 96, Penn & Comp, F.J.96 1857 1857 1990 04,55
verwijzingen
- allemolens.nl
- Kijk op allemolens.nl voor historische foto's en documenten van deze molen
- monument
- 41071
- inventarisnummer
- ZH204
eigendom
- eigenaar
- Stichting Molen Landzigt 1857
- eigendomsvorm
- Stichting
geschiedenis
- toestand
- werkend
- bouwjaar
- bedrijfsvaardigheid
- In herstel (zie 'Geschiedenis')
- bestemming
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf.
- molenmaker
- D.D. van Dijk, Piershil (1857) Fa. Verbij, Hoogmade (1992)
- voorganger
- omwentelingen
- eigendomshistorie
De Stichting Molen Landzigt 1857 is eigenaar sinds 22 december 2022, daarvoor was dat jarenlang Peter Reedijk, nog langer geleden was dat Maarten Hunink.
- geschiedenis
-
Na de bedijking van de polder Groot Zuid-Beijerland in 1631 ontstond een langgerekte bebouwing in dit relatief jonge dorp. Hier stond al in 1659 aan de Hitsertsedijk een houten wipkorenmolen, eigendom van de ambachtsheren van Zuid-Beijerland. De streekbewoners waren verplicht hun graan door hem te laten malen. Het was dus een zgn. dwangmolen.
Voor rekening van de diaconie werd ook tarwe voor de armen gemalen. Als maalloon ontving de molenaar lange tijd tien stuivers per zak. In verband met de belasting op het gemaal moesten molenaar en knecht vanaf 1805 bij ordonnantie de eed op het gemaal afleggen.
Een gevelsteen op de noordoostzijde herinnert aan de bouw van de nieuwe ronde stenen molen. Het opschrift luidt: De eerste steen gelegd door Am Blaak Bzn op den 24 maart 1857 geboren 27 dec. 1849. Dit was de 7-jarige zoon van eigenaar Bastiaan Blaak. Deze stenen molen was de opvolger van de wipkorenmolen. Deze stond op dezelfde plaats en is vanwege de bouw van de nieuwe molen afgebroken.
Van 1925 tot 1953 huurde Hendrik de Kuyper de molen en maalde met twee koppel 16der stenen, een regulateur en een gecombineerde haverpletter/graanbreker.
In 1955 werd hij eigenaar van deze, inmiddels wat vervallen, molen en liet prompt een restauratie uitvoeren. Het rollenkruiwerk werd vervangen door het voeghoutenkruiwerk van de voormalige molen van de polder De Vereeniging in Pieterzijl.
In 1962 werd fouragehandelaar Adrianus Kruidenier eigenaar. Tot 1975 gebruikte hij de molen als opslagplaats (hij had ook nog enige tijd geprobeerd met de molen te malen, maar beschikte helaas niet over het benodigde vakmanschap).
Toen Maarten Hunink eigenaar werd, verliep het anders: de molen werd met behulp van vele vrijwilligers in eigen beheer gerestaureerd en kwam daarna weer in bedrijf voor het malen van graan. Hunink verwierf al snel een trouwe klantenkring voor zijn zelfgemalen producten.
Huninks bedrijf draaide uitstekend, maar op 25 januari 1990 ging het mis: tijdens de zeer zware storm die toen woedde liep het wiekenkruis (in eerste instantie langzaam) door de vang en ontstond er brand. Hunink, die die dag elders was, keerde te laat in Zuid-Beijerland terug om nog in te kunnen grijpen: toen de vang eenmaal was doorgebrand ging de molen veel sneller draaien, al voorkwamen de remkleppen in de fokken dat de molen er echt volstrekt vandoor ging. Pas toen de voeghouten waren doorgebrand sloegen de roeden tegen de grond en werd het wiekenkruis weggeslingerd. Tijdens de val werd de lange spruit kromgeslagen en brak de askop.
Na deze enorme tegenvaller zat men niet bij de pakken neer maar ging over tot actie: om te beginnen werd op 1 februari 1990 de Stichting Molen Landzigt opgericht. Deze had als duidelijk doel, de molen in maalvaardige staat te herbouwen.
Ongeveer een jaar later was het herstel daadwerkelijk aan de gang: eerst werd het muurwerk van de romp hersteld, waarna nieuwe zolderbalken, een spoor- en bovenwiel en een koningspil werden geplaatst. Boven- en spoorwiel waren door vrijwilligers gemaakt. Het bovenschijfloop, anno 1801, is afkomstig van de Putmolen in Aarlanderveen en, door de brand aldaar, voor die molen ongeschikt geworden. Het is verkleind van 33 naar 29 staven en de staven zelf zijn afgedraaid (maar de brandplekken uit Aarlanderveen zijn nog altijd zichtbaar...). De nieuwe bovenas was reeds vóór de brand gegoten en oorspronkelijk bedoeld voor Daams' molen in Vaassen.
Op 16 mei 1992 werd een geheel maalvaardige Landzigt officieel in gebruik genomen en was sindsdien weer geregeld in bedrijf voor het malen van graan. In 2006 kocht Hunink de molen terug van de stichting.
Begin 2014 verkocht Maarten Hunink molen en bedrijf aan Peter Reedijk. De molen heeft toen nog geregeld gemalen maar kwam tenslotte buiten bedrijf.
In het najaar van 2023 bleken beide roeden in minder goede staat. Bezoek blijft intussen mogelijk!
Begin september 2024 begon men met het kaalzetten van de roeden. Vervanging wordt op korte termijn verwacht.
aanvullingen
- wetenswaardigheden
Een opmerkelijk feit: in 1984 was de toenmalige Pannevis-roede gestreken en vervangen door een nieuw gelast exemplaar. De Pannevis bleek toch minder slecht dan gedacht en doet inmiddels alweer jaren dienst als staartbalk van 'The Lily' te Amelup (Australië), de molen die daar werd gebouwd op initiatief van een geboren Nederlander. Bepaalde delen, zeker de kap, zijn een kopie van de Landzigt.
- literatuur
18'Landzigt'57 (Z.p. Z.j.)
foto's
- foto's
-
Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)John Scholte (11-6-2013)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Frank Moerland (6-6-2015)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)De (malende) molen gezien vanuit de polder.
Rob Pols (26-2-2016)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)
Op de kruipalen zijn de initialen van de vrijwilligers gebeiteld die geholpen hebben met de restauratie in 1975.Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Kees van Drie (5-11-2015)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Rob Pols (11-5-2012)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Ton Koorevaar (18-5-2010)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)Molen 03607 Landzigt (Zuid-Beijerland)Pieter Zuijkerbuijk (19-10-2019)
draag zelf bij
- teksten
- tekstbijdragen over deze molen insturen | Wilt u specifiek iets kwijt over een roede, as of motor, klik dan daar op het rode envelopje ✉︎ behorende bij het betreffende object.
- foto's
- foto's insturen