- naam
- De Bachtenaar
- modeltype
- Wipmolen, grondzeiler
- functie
- poldermolen
- bouwjaar
- bedrijfsvaardigheid
- Maalvaardig
- bestemming
Bemalen van de polder Bergambacht, thans op vrijwillige basis; woning
- adres
-
West Vlisterdijk 64a
2855 AK Vlist - Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
- Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
- Ten Bruggencate-nr.
- 01793 bis
- oude dbnr.
- B1124
- Meest recente aanpassing
Molen De Bachtenaar, Vlist
Vlist, Zuid-Holland
b
locatie
- plaats
- Vlist
- plaatsaanduiding
- gemeente
- Krimpenerwaard, Zuid-Holland
- kadastrale aanduiding
- Gemeente Bergambacht, sectie C, nr. 128
- geo positie
-
X: 116001, Y: 442755N: 51.97184, O: 4.81966
- biotoopwaarde
- 5 (goed)
- landschappelijke waarde
- Bijzonder groot; zeer fraai in de wind en het zicht gelegen
contact en bezoek
- bezoek/postadres
-
West Vlisterdijk 64a
2855 AK Vlist - molenaar
- Peter de Bruin
- telefoon
- 0182-601075
-
bachtenaar@kpnmail.nl
- website
- www.xs4all.nl/~nieko/b8enaar.htm
- social media
- open voor publiek
- ja
- open op zaterdag
- nee
- open op zondag
- nee
- op afspraak
- ja
- openingstijden
Op afspraak
- toegangsprijzen
- winkelinformatie
- meelverkoop
- nee
- museuminformatie
- gericht op scholen
- nee
- bijzonderheden
- fietsroute
- fietsroute in de buurt van De Bachtenaar via fietsnetwerk.nl
- social media
constructie
- modeltype
- Wipmolen, grondzeiler
- krachtbron
- wind
- functie
- romp
- Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,70 m.
- kap
- Bovenhuis donkergroen geverfd; kap gedekt met gepotdekselde planken
- inrichting
Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 6,30 m.; breed 0,52 m.
Woning in de molen- plaats bediening
- grondzeiler
- plaats kruiwerk
- middenkruier
- kruiwerk
- Zetelkruiwerk met neuten; kruirad
- vlucht
- 26,90 m.
- vang
- Vlaamse vang; 4 scharnierende stukken. Vangbalk met haak; evenaar. Kneppel.
- overbrenging
Bovenwiel 64 kammen
Bovenschijf 31 staven
Onderschijf 24 staven
Onderwiel 83 kammen
Overbrengingsverhouding 1,68 : 1- hoogte
- wiekvorm
- Oud-Hollands
- wiekenkruis
-
fabrikant roenummer positie bouw fabricagejaar jaar gestoken positie jaar verdwenen lengte Straathof 17 buiten 1984 1987 buiten aanw. 27,15 Straathof 16 binnen 1984 1987 binnen aanw. 27,00 Pot 1746 buiten 1895 1896? buiten 1987 27,00 Pot 1406 binnen 1883 1883? binnen 1987 26,90 - wiekverbeteringen
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
- bovenas
-
fabrikant asnummer fabricagejaar jaar gestoken jaar verdwenen lengte De Prins van Oranje 853 1873 1873? aanw. 05,85 - wateras
fabrikant asnummer fabricagejaar jaar gestoken jaar verdwenen lengte onbekend ? ? aanw.
verwijzingen
- allemolens.nl
- Kijk op allemolens.nl voor historische foto's en documenten van deze molen
- monument
- 9019
- inventarisnummer
- ZH104
eigendom
- eigenaar
- Peter de Bruin / Hilda van der Sluis
- eigendomsvorm
- Prive
geschiedenis
- toestand
- werkend
- bouwjaar
- bedrijfsvaardigheid
- Maalvaardig
- bestemming
Bemalen van de polder Bergambacht, thans op vrijwillige basis; woning
- omwentelingen
- geschiedenis
-
De eerste molen die op deze plaats stond, werd gebouwd in 1487. De huidge molen werd waarschijnlijk gebouwd in 1714.
Oorspronkelijke bestemming was het bemalen van de polder Bergambacht op de Vlistboezem. Deze polder werd - tot de ingebruikname van een mechanisch gemaal in 1926 - tevens op de Lek bemalen door twee ondermolens en één bovenmolen. Tot 1917 kon bovendien nog een bovenste molen worden ingeschakeld.
Tot 1879 maakte de Bachtenaar deel uit van een gang van molens, die uitmaalden op de Hollandse IJssel. In dat jaar werd het stoomschepradgemaal P.J. Smits in gebruik genomen. Dit gebouw, aan de Hoogstraat 133 te Haastrecht draagt nu de naam Aletta.
Langs de Vlist bij Haastrecht (Oost Vlisterdijk 1) is nog de zgn. "Zesde Molen" aanwezig. Langs de Bilwijkerweg, vanaf de Vlist, richting Stolwijk, is nog de onderbouw te zien van een andere molen van die molengang, de zgn. Molen van Hol.
Tot mei 1939 werd door de Bachtenaar het water uit een gebied met een oppervlakte van zo'n 2570 hectare opgevoerd tot een hoogte van tussen de 1 meter en 1.30 meter.
Tussen mei 1939 en 1941 heeft de molen niet gefunctioneerd. In 1941 werd hij weer in gebruik gesteld, als gevolg van brandstofschaarste. Deze periode duurde tot 1946. Daarna volgden stilstand en verval.
Eigenaar van de Bachtenaar was van 1961 tot 1976 de gemeente Bergambacht. In 1963 en 1964 werd een voornamelijk uitwendige restauratie uitgevoerd, waarna de molen weer in redelijke staat verkeerde. Hierna volgde weer een periode van matig onderhoud.
In 1976 gebeurde iets opmerkelijks: de gemeente verkocht de molen aan het echtpaar Oskam, dat al jaren deze molen als woning huurde. Vervolgens is De Bachtenaar in een tijdsbestek van tien jaar, door de ongekende zelfwerkzaamheid van Herman en Esther Oskam (met assistentie van vele anderen) van een 'dode molen' tot een schitterend maalvaardig monument geworden en was daarna zeer vaak in bedrijf te zien.
In de zomer van 2009 verkocht de familie Oskam de molen; inmiddels wordt deze door de nieuwe eigenaren bewoond.
aanvullingen
- unieke eigenschap
Vermoedelijk de eerste molen in Nederland die door een gemeente is verkocht aan een particulier. In dit geval met een fantastisch resultaat!
- literatuur
Dick Kenbeek, 'Haastrecht 12-12-12, wisseling van de wacht', in: Molenwereld 174 (2013) 366 - 377.
foto's
- foto's
-
Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Pieter Zuijkerbuijk (6-10-2018)Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Frank Hendriks (21-3-2023)Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Frits Kruishaar (12-5-2012).Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Piet Glasbergen (23-3-2015).Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Wim Koree (31-10-2019)Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Wout van Groenestijn (26-2-2005)Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Piet Glasbergen (23-3-2015)Molen 01793 bis De Bachtenaar (Vlist)Piet Glasbergen (23-3-2015)
draag zelf bij
- teksten
- tekstbijdragen over deze molen insturen | Wilt u specifiek iets kwijt over een roede, as of motor, klik dan daar op het rode envelopje ✉︎ behorende bij het betreffende object.
- foto's
- foto's insturen